#Interview | Waarom speelt geluid zo'n belangrijke rol binnen mindfulness?

Waarom speelt geluid zo'n belangrijke rol bij mindfulness?

Mijn naam is Feli Molenaar en dit is Kijken met je horen.

Ingrid Schmitz werkt met mindfulness en lichaamsbewustzijn.

Zelf is ze door een progressieve vieze wielen beperking steeds minder gaan zien.

En in haar mindfulnesswerk speelt geluid een grote rol.

Maar wat doet geluid eigenlijk met je, wanneer je bewust je aandacht erop vestigt?

Mindfulness is het met aandacht aanwezig zijn in het huidige moment.

En vaak is dat heel moeilijk omdat je brijn of over dingen aan denken is die nog moeten gebeuren,

of over dingen aan denken is die al zijn gebeurd.

En voor mij, zeker omdat mijn visus een heel stuk slechter is,

is geluid een hele mooie manier voor mij om in het hier en nu te komen.

Door mijn aandacht te richten op dat wat ik hoor, wordt die mind dat denken wat meer stilgelegd.

Dus ja, voor mij heeft geluid een hele belangrijke rol binnen het aandachtig aanwezig zijn in het hier en nu.

Hoe luister je dan, want je hoort de hele dag geluiden, luister je anders,

kan je dat verschil eens proberen te omschrijven?

Ja, je zou bijvoorbeeld, als je ergens bent, ik geef maar een voorbeeld,

je zit op het station op een bankje te wachten,

dan wat je zou kunnen doen is je aandacht richter op.

Alles wat je om je heen hoort.

En wat fijn is bijvoorbeeld om dan te doen, is om er dan geen plakplaatje op te plakken.

Dus dat je denkt van, oh, dat is een persoon die voorbij komt lopen.

Oh, dat is een trein die in de verte aankomt.

Want dat is wel dat het trein heel snel doet.

Hij hoort iets en meteen gaat hij er betekenis aan geven of een naam aangeven.

Dus een mindfulness beoefening zou kunnen zijn dat je daar zit op het bankje op station

en dat je luistert naar alles wat erom je heen gebeurt, puur luisterend naar de klank.

Zonder dat je daar per se meteen een naam of een plakplaatje op plakt.

Doe jij dan, als je dit doet, ook je ooggedicht?

Heeft dat nog zin voor jou?

Ja, nou was ik merk, ook in die retraites voor blind en slecht zin die ik geef.

Vaak meditatieve dingen, daar wordt heel vaak bij gevraagd van je mag je ogen sluiten.

Want op het moment dat je je ogen gesloten hebt, wordt je visueel minder afgeluid.

En zeker als we het hebben overgeluid, kan er meer aandacht gaan naar het horen.

Ik zie steeds slechter.

Ik denk dat ik inmiddels minder dan een procent zie.

Dus ik word al minder afgeluid door visuele dingen die om mij heen gebeuren.

Maar ik merk ook, ik heb ook gemerkt in de retraites dat mensen die zelfs helemaal blind zijn

of van geboorte af aan blind zijn, dat het hun toch helpt om je ogen te sluiten.

Dus het lijkt bijna wel dat dat sluiten van je oogleden, dat dat bijna ook maakt

dat je aandacht wat meer naar binnen gaat.

Nou is er heel veel te doen over geluid in Mindfulness.

Er zijn apps met gesproken, begeleide meditaties en heel veel Mindfulness-activiteiten

waarbij geluid op de eerste plek staat.

Waarom is in jouw beleving geluid zo belangrijk?

Wat er veel gebeurt in de Mindfulness-wereld, in de meditatie-wereld

is dat er veel gebruik wordt gemaakt van klankinstrumenten, zoals klankschalen, drums, belletjes, gong.

Dus er zijn heel veel van die mystieke instrumenten die veel gebruikt worden bij Mindfulness en meditatie.

En de reden daarvoor is, denk ik, dat het meditatieve geluiden zijn.

Dus het echt luisteren na die geluiden, ja, dat maakt iets in je los.

En dat heeft ook een bepaald trillingsniveau.

En dat trillingsniveau zorgt er vaak dan voor dat het zenuustelsel zich meer ontspant,

dat je wel ligt wat meer van het denken naar, het voelen beweegt, daar kan klank.

En daarbij wil ik ook zeggen, niet alleen het geluid dat je hoort,

maar ook de resonantie die ook echt voelbaar is in de lichaam, kan daar heel erg bij helpen.

Je geeft daarin eigenlijk al de resonantie aan.

Is het belangrijk dat het prettige of rustgevende geluiden moeten zijn?

Of zou je dit bewijs verspreken ook met een autosnelweg of de heimmachine van drie beurt er verder op kunnen doen?

In eerste instantie zou ik bijna zeggen, ja, het is wel belangrijk dat er een mooi rustgevend geluid is,

omdat onaangenaam geluiden zet jouw zenuustelsel zelfs aan.

Weet je wel, dat is een onaangenaam geluid en je maakt meteen zo'n soort schrikreactie.

Maar ik zal me bijvoorbeeld kunnen voorstellen dat je zit op een bankje in het park

en op de achtergrond hoor jij auto's voorbij razen.

En zeker als je het wil gebruiken als een meditatief iets, zeg maar,

is een patroon of een herhaling of een ritme, dat is een soort steedselde ritme is,

dan zou ik me kunnen voorstellen dat als jij daar in het park of waar dan ook zit

en je richt je oren op dat geluid van die auto's,

dus je richt die aandacht daarop, dat dat repetitatieve geluid van het voorbijgaan van de auto's

ook heel rustgevend kan zijn.

Het fijnste is om het te doen met aangename geluiden.

Het fijn is om te doen als je het geluid niet alleen kunt horen, maar ook kunt voelen.

En fijn is als er een bepaald ritme in zit.

Het eind hoor je nog heel zachtjes hoor je nog nog.

Zou je voor jezelf kunnen omschrijven wat voor verschil er voor jou is tussen,

bijvoorbeeld de klangschaal en de weg verderop?

Het verschil is de resonantie.

Van die auto's die in de verte voorbij razen, daar voel ik de trilling,

de resonantie niet van.

En bij klangschalen kun je dat vaak wel voelen en ervaren.

En bij klangschalen zit er ook dat werkelijk.

Die zijn er echt voor gemaakt om rustgevend te zijn.

Heel vaak heb ik het gevoel dat geluid ons roept, dat wij daarnaartoe moeten.

Maar kan geluid ons ook iets brengen?

Ja, ik denk dat die klankbaden, dat wordt tegenwoordig heel vaak gebruikt.

Je kunt het een klankbad noemen, je kunt het een klankrijs noemen,

je kunt het een soundhealing noemen.

Als je naar het laatste woord luistert, dan kun je er altijd geeft.

Ik geef ook klankbaden.

En met een klankbad heb je heel veel verschillende instrumenten

die je in een bepaalde, dus je hebt daar wel een plan bij.

Je hebt het plan om mensen mee te nemen.

En als je zo mensen bijvoorbeeld mee kunnen nemen op een klankrijs,

dan kun je je voorstellen dat je begint met een drum

om de mensen achter met de voeten op de aarde,

als je een beetje denkt dat je een beetje in de jungle bent.

Dan kun je bedenken dat er zo af en toe is met een fluitje,

zo'n tropisch vogeltje, of een beetje rit, rit, rit, rit,

twee stokjes naast elkaar, maar het lijkt alsof je een kicker hoort.

En zo kun je door de geluiden mensen meenemen op een rijst.

Maar je kunt zo'n klankrijs ook gebruiken,

en daar wordt het heel vaak voor gebruikt,

om mensen echt tot een diep ontspanning te brengen.

En ook daar zit een plan achter.

Eerst zorg je dat je met bepaalde instrumenten de mensen

wel ligt wat meer uit hun hoofd en meer in hun lichaam laat zakken.

En van daaruit ga je de klankrijs aanpassen

dat het steeds zachter en steeds ontspannender wordt.

Dus ook op die manier kun je door klank

door verschillende instrumenten te gebruiken,

mensen naar een bepaalde plek toe brengen.

En dat is wat je in zo'n klanksessie probeert te doen.

En dat vind ik ook heel leuk,

want ik doe die klanksessie samen met iemand anders.

En met twee personen is het helemaal leuk om te doen.

Want dan kun je natuurlijk luid van andere kanten laten komen.

Eentje staat aan de ene kant van de zaal, dan snap je?

En zo kun je elkaar een beetje afwisselen.

En het is heel leuk om voor iedere groep te denken,

oké, wat is het thema van vandaag?

Welke instrumenten nemen we mee?

Welke opbouw brengen we daarin?

Ja, want je zou je kunnen voorstellen

dat als je een beetje ritmisch trommel gaat spelen

dat zo'n klanksessie ook heel opzweepend kan zijn, vitaliserend.

Dus zo kun je inderdaad met klank een heel verhaal vertellen

en mensen beide handpakken en meenemen.

We hadden het net over het zonder oordeel kunnen luisteren,

dus dat je luistert op dat station na je omgeving

zonder dat je moet voorbij wordt lopen,

zonder dat je denkt, hey, daar loopt iemand voorbij.

Is het, mag je herkennen wat je hoort

of is het juist de bedoeling dat je het niet herkent?

In zo'n klankreis mag je zeker herkennen wat je hoort

en dat is vaak ook een beetje, zeker als je bijvoorbeeld een klankreis maakt

is dat ook een beetje de bedoeling.

Je neemt je eerst mee naar, ik zeg maar wat,

je neemt je eerst mee naar het oorwoud, dan ga je langzaam naar de zee.

Dus daar is het eigenlijk ook wel, je brein doet het automatisch.

Het gaat zo snel, zeg maar.

Dus in een klanksessie maak je dat wel gebruik van.

Je moet die kracht van klank ook niet onderschatten,

want ik heb een keer bij een klankreis gehad,

ik werk wel eens met een ocean drum.

En in ocean drum moet je je een beetje voorstellen

als een schootel met onder een mand en boven een velder over

en daarin zitten zaadjes, kleine nootjes.

En als je met die schootel een beetje gaat draaien,

dan boort-ie als je dat goed doet het geluid van de zee na.

En voor heel veel mensen is het geluid van de zee heel rustgevend.

Maar ik had dus iemand in de klanksessie die vroeger

toen ze klein was, bijna verdronk in de zee

en die raakte helemaal in paniek

nadat wij met die ocean drum bezig waren.

Dus zo zeer kan geluid iets trekkeren, zeg maar.

Want zij schrok daar zelf van.

Zij was in diepe ontspanning.

Zij was al wat meer van het denken naar het voelen.

Die ocean drum komt langzaam.

Bam, haar systeem slaat helemaal.

En ze had daar al zo lang niet meer over nagedacht.

Ze dacht dat die hele ervaring uit haar systeem was.

En in één keer komt hij.

Heeft het feit dat jij minder bent gaan zien

jouw kijkopgeluid in Mindfulness veranderd?

Ja, misschien wel.

Ja, misschien wel, want wat ik merk,

en daar heb ik me zelf ook,

dat gebeurt enerzijds automatisch.

En anderzijds ben ik me er ook in aan het trainen.

Een tweeding die ik daarover wil zeggen,

is dat nu ik steeds slecht te zie

en ik eigenlijk geen visuele aanknopingspunten meer heb,

is er iets heel raars gebeurd met mijn orientatiegevoel.

Ik heb altijd een heel goed eerst orientatiegevoel gehad.

En nu de laatste tijd,

nu de vis is bijna geheel weggevallen,

kan ik verdwalen op de vierkante meter.

En dan, bijvoorbeeld, is geluid voor mij

een ene zijds mindful,

want mijn hoofd gaat dan alle kanten op,

dus ik kan dan een beetje in paniek raken

en dan kan het me concentreren, me richten op geluid,

geeft mij ene zijds houd vast.

Dus ik gebruik dat als een soort anchor

om in het heren nu te verankeren.

Ik kan het gebruiken als iets rustgevens.

Oké, ik sta hier te midden van een cacophonie van geluiden.

En tevens kan je het dan gebruiken als orientatiepunt.

En dat kan veel makkelijker als je echt bewust richt op dat luisteren.

Oh, daar rijden auto's, die rijden die kant op.

Dan moet ik ergens daar zijn.

Dus ja, ik denk dat dat zeker wel behoorlijk wat heeft veranderd, ja.

Dat is voor jou zelf?

Hoe is dat voor je werk gegaan?

Ja, van mijn werk weet ik niet.

Mijn werk is natuurlijk veel ledig.

En toen ik pas begon met de Blindfulness Retreats,

nodigde ik op zaterdagavond altijd mensen uit die een klankbad deden.

En omdat ik merkte hoe ik daarop reageerde,

hoe andere mensen daarop reagerden, interageerde het me eigenlijk.

En toen ben ik een instrumentje klankzaren kopen.

Dat zijn zoveel mooie instrumenten.

Ik heb een kapitaal uitgegeven en instrumenten afgelopen.

Maar ja, laten we het daarop houden.

En die interesse is eigenlijk gekomen,

omdat ik nu inmiddels doe ik het dan zelf,

omdat ik de taxi zat van, oké, om dat zelf te doen.

En in hoeveer dat te maken heeft, met dat steeds slecht te zien,

want dat loopt natuurlijk parallel, dat weet ik niet zo.

Maar ja, misschien toch wel een beetje,

want bijvoorbeeld televisie kijken doe ik ook niet meer.

Dat heeft heel weinig zin.

Maar inmiddels is dat klankenresonantie echt ook een hobby.

Liefhebrije van mij geworden.

Dus ik ben heel bewust ook op zoeken gaan naar dingen,

hobbies die ik kon doen, omdat ook heel veel dingen

die ik eerder deed met het slechte worden van me zegt,

niet meer kan.

Dus daar heeft klank zeker wel een plek in gekregen.

Ben je benieuwd geworden naar het werk van Ingrid Schmidt?

Kijk dan even op haar website.

Een link staat in de beschrijving bij deze aflevering.

Tot zover deze aflevering van kijken met je oren.

Wil je reageren of heb je een vraag?

Dan hoor ik graag van jou.

Stuur me een bericht via ferri.fm.com.

En vond je dit een boeiende aflevering?

Deel hem dan.

Of abonneer via je favoriete podcast.

Tot horens.

Wil jij jouw verhaal tot leven brengen in een podcast?

Of het gaat om een dagboek, interview of hoorspel?

Ik hoop je graag met een oren voor detail.

Ga naar ferri.fm.