S2E05 Toegankelijkheid gaat niet over het vertalen van beeld. Maar over het delen van betekenis.

Speaker 2: Mijn eerste reactie als theatermaker, als circusdirecteur, was leuk, publiek.

Maar heel eerlijk, nog geen halve seconde later dacht ik,

een hele klas met blinde en slechtziende kinderen in mijn circus,

wat hartstikke visueel is, hoe dan

De podcast die

Speaker 3: jouw wereld opent voor eindeloos plezier. Dit is Leef Je Uit.

Leef Je

Speaker 2: Uit.

Speaker 3: Leuk dat je luistert naar deze special. Vandaag ga ik

in gesprek met Arlette Hanson, directeur van Komt het zien.

Vandaag hoor je haar verhaal hoe ze van haar eigen

circus theater toegankelijk maakt voor iedereen met een visuele beperking.

Welkom Arlette, fijn dat je er bent.

Speaker 2: Ja

leuk om er

Speaker 3: te zijn, om met jou te kunnen kletsen. Ja, heel

gezellig en wat ik gewoon heel erg eigenlijk van jou

als eerste wil weten. Hoe word je circusdirecteur?

Speaker 2: Ja, eigenlijk is dat heel eenvoudig. Als je vader circusdirecteur is,

dan volg je hem op. En dat heb ik gedaan

Speaker 3: Wat fantastisch. Dus je had een vader. Je bent dus

echt opgegroeid in het circus.

Speaker 2: Ja, de allereerste jaren dat ik leefde hadden ze nog

geen circus. Maar was mijn vader zelf artiest. Mijn vader

was illusionist. Laat ik eigenlijk maar zeggen, mijn vader was

Hans Klok van de jaren 60 en 70. Wauw. Ja, uiteindelijk is

mijn vader ook een circus begonnen. En ja, daar ben

ik mee opgegroeid. Wat fantastisch. En wat is de naam

van je vader? Martin Hanson. Het heette ook Wintersircus Martin

Hanson

Speaker 3: Oh, wat mooi.

Speaker 2: En toen ik het overnam, toen werd het Wintersircus Arlette Hanson.

Nou ja, heel eerlijk, ik heb het heel lang nog

de naam van mijn vader laten hebben. Ook gewoon omdat

ik dat mooi vond, ook uit respect voor mijn vader.

Maar ja, toen mijn vader niks meer deed in het bedrijf,

was het ook heel onhandig voor mensen. Dat mensen gewoon

niet begrepen of vroegen van, ja, moet je je vader

misschien nog overleggen of vragen? En toen dacht ik van nou,

nu komt de tijd, nu moet het gewoon mijn naam

gaan hebben. Dus de laatste jaren was het wintercircus Arlette Hanson.

Speaker 3: En je kreeg ooit de vraag van een blindenschool, die

wilde komen kijken met kinderen ook. Ja, wat was jullie

reactie toen ze belden

Speaker 2: Mijn eerste reactie als theatermaker, als circusdirecteur was leuk, publiek.

Want je maakt iets en daar wil je iedereen van

laten genieten. Daarom maak je theater, daarom maak je circus.

Maar heel eerlijk, nog geen halve seconde later dacht ik.

Een hele klas met blinde en slechtziende kinderen. In mijn circus,

wat hartstikke visueel is. Hoe dan? Kijk, we hadden altijd

live muziek. We hadden een orkest van acht muzikanten. Dat

kan je natuurlijk heel goed horen. Maar alleen muziek maakt

natuurlijk geen circus. Het circus is juist het visuele. Aan

de trapezen, de acrobatiek, de mooie kostuums. Eigenlijk zoveel visueel.

En ik besefte, dat gaan die kinderen gewoon niet zien.

Die gaan het niet beleven. Dus mijn vraag was echt,

hoe dan? En hoe dan eigenlijk? Wat is er toen gebeurd?

Ik heb toen tegen de lerares gezegd, sorry. Ik heb

wel met haar doorgepraat. Maar toen uiteindelijk gezegd, dit moeten

we nu gewoon niet willen. We zijn niet toegankelijk. Maar

toen na de tournee van die winter, dus in februari.

Toen ben ik naar de school toegegaan. En toen zijn

we gaan kletsen. En toen ging er echt zo'n wereld

voor me open. Ik had geen idee hoeveel mensen met

een visuele beperking er in Nederland zijn en toen waren.

Ik wist er helemaal niks van. Toen besefte ik van ja,

maar dit is toch erg. Ik hou zo van theater.

Ik ben echt een theaterdier, een theaterliefhebber. En dan zijn

er zoveel mensen die niet kunnen genieten waarvan ik van

kan genieten. Waarvan ik van geniet. Dat kan toch niet? Ja,

toen zijn we gaan zoeken naar oplossingen. Dat heb ik

natuurlijk niet toen op school gevonden. Ik heb toen vooral

informatie gehoord. Toen ben ik gaan denken en op internet

gaan kijken. Wat is er? Dan ontdek je dat er

allerlei blinde organisaties zijn. Visio, Bartu Meijers, Robbert Koppens, de Oogvereniging.

Ik had er allemaal nog nooit van gehoord. Maar dat

ontdek je dan dus. Dan ga je contacten leggen. Dan

ga je met mensen praten. Dat werd het begin. Ja,

Speaker 3: wat geweldig. Dat was dus het begin. Hoe was de

eerste keer? Is die school daadwerkelijk ook bij jullie geweest?

Speaker 2: Veel leerlingen zijn inderdaad geweest. Maar voordat het zover was,

waren we wel tien maanden verder. Want ik wist er

moest iets. Maar de vraag hoe dan, die stond natuurlijk

nog steeds. Ook nadat ik op school was geweest.

Speaker 3: Ik

Speaker 2: had geen idee. De term audiodescriptie was ook helemaal niet

bekend in Nederland. We praten nu over 2013, 2014. Dat betekent dat

je ook niet kan googlen. Want ja, waar ga je

op zoeken? We hadden geen idee. Dus vooral door te

praten met mensen met een visuele beperking. Zijn we verder

gaan denken van hoe gaan we dat doen. En ik

weet nog, ik was bij iemand thuis van Stichting Kubus.

Zij was, volgens mij is ze blind geboren. Nou, maar

daar zat ik heel open te praten van. Stel dat

jij naar een circus gaat. Wat heb jij nodig om

het te gaan beleven? En toen vertelde zij onder andere

van een trapeze. Ik weet dat het bestaat. En ik

weet dat het iets is wat in de lucht hangt.

Maar verder, wat is het nou eigenlijk? Dus ik ging

het een beetje uitleggen. En toen zei zij, ja, maar

ik zou die trapeze graag willen voelen. Want dan heb

ik er een beeld bij. En toen zei ik gewoon

in al mijn onbevangheid. Nou, dat kunnen we wel regelen.

Na de voorstelling kun je die trapeze voelen. Waarop zij

natuurlijk gelijk corrigeerde. Ja, maar niet na de voorstelling. Dit

wil ik voor de voorstelling. Want dat heb ik nodig

om de voorstelling te beleven. Nou, ik kon voor mijn

kop slaan van ja, tuurlijk, logisch. Maar het geeft me

aan van ja, we wisten echt van niks. We hadden

een heel mooi streven, een heel mooi doel. Maar we

moesten echt aan het begin beginnen. En zo ga je

stapje voor stapje bedenken hoe dan. Toen zei ze, ja,

je moet andere zintuigen gebruiken. Dus dat voelen. Maar je

kan ook het gehoor gebruiken. Vertellen wat er te zien is. Oké, ja,

weer een puntje. Nou, zo zijn we allemaal dingen langs gegaan.

Ik kwam een hele lijst thuis. Nou, daar gaan we

aan werken. Bas Barendrecht heeft daar bijvoorbeeld ook een rol

in gespeeld. Daar ben ik ook thuis geweest bij hem.

In de tuin weet ik nog. En die zei ook, Arlette,

waar begin je aan? Want dit is zo'n moeilijke wereld.

En oh, oh, oh, hoe dan allemaal? Maar ook hij

kwam met allemaal tips. Ja, dat zijn we allemaal gaan

verzamelen en maar praten en proberen. En toen waren we

zover van, oké, we gaan dingen beschrijven. Toen had ik

contact met Hilbert en Angelique. Nog steeds tolken bij ons.

Hilbert werkte ik ook in het circus al mee samen.

Als theatermaker. Hij heeft onze decors ontworpen. En was echt

mijn sparringpartner ook in het wintercircus. Oké. Nou, Angelique, die

kwam op dat moment ook op mijn weg. Toen zijn

we met z'n drieën naar Visio Loerf gegaan. In Apeldoorn.

Met een laptop, met video's van een aantal circus acts.

En zij zijn ter plekke gaan beschrijven. Voor drie mensen

die proefpersoon wilden zijn. En ook verschillende soorten mensen. Iemand

die blind geboren was. Iemand die later slechtziend was geworden.

Echt verschillende gradaties. Zodat je het ook verschillend zou ervaren. Ja,

en ze zijn er gewoon dingen gaan proberen. En daar

hebben we zoveel geleerd. Een van de dingen die een

van de proefpersonen vroeg, van waarom beschrijf je geen kleuren?

Ik wil weten welke kleur die jurk heeft die je

nu beschrijft. Waarop Hilbert zei, ja, maar wat heb jij

nou aan een kleur? Waarom zou ik dat beschrijven? Ja,

waarop zei ze, ja, maar een kleur daar heb ik

gevoel bij. Als een jurk rood is, is die voor

mij anders dan dat die blauw is. Ja, al dat

soort details. Ook de snelheid. Het was een act met

een jongleur. En zij vertelde alles. En het was echt

zo'n tempel, jongleur. Waar heel veel gebeurde. Vijf minuten lang, non-stop. Bam, bam, bam, bam, bam, bam, bam.

En zij maar beschrijven. Helemaal buiten adem zaten de tolken daar.

Bij visioloog. Het was bijna lachwekkend. En op een gegeven

moment zeiden ze alle drie, de testpersonen. Stop, alsjeblieft, stop.

Ik was gek. Veel te veel. Ik wilde het allemaal

niet weten. Al die details. Echt. Alsjeblieft, hou op. Nou ja,

dan ga je verder. Dan ga je dus proberen. Dan

wordt het de kunst van het weglaten. En te kijken van,

wat is er belangrijk? Ja, en zo groei je daar

dus in. Maar vooral door met de tolkgebruikers, met de doelgroep...

steeds te proberen te overleggen, te luisteren. En daar de

gemene deler in te vinden. Want iedereen luistert natuurlijk ook

weer anders. Want er zijn ook mensen die zeggen, ik

wil wel al die details hebben. En dan zegt, nee,

ik wil niet al die details hebben. Ja, wat is

dan de waarheid? Nee, niet. Want het is voor iedereen

zijn eigen waarheid. Ja, zo zijn we maandenlang bezig geweest...

Tot dat eerste moment. Ja, en nu komt het meest

lachwekkende

Toen hadden wij dat eerste moment. En toen was er

iemand die zei. Weet je dat ze dit in Engeland

al dertig jaar zou doen

Speaker 3: Oh, echt waar? Dus jullie hebben eigenlijk zelf het wiel

uit moeten vinden. Terwijl

Speaker 2: ze dit

Speaker 3: in Engeland

Speaker 2: Ja, wij hebben alles helemaal zelf uitgevonden. Ook het voelen.

Dat noemden wij toen nog een voelplein. Tegenwoordig noemen we

dat een meet and feel. De audiodescriptie. Alles hebben we

eigenlijk het wiel compleet nieuw uitgevonden. Wat wel heel mooi was,

want daardoor hebben we ook niet gekopieerd hoe het was.

Of echt heel streng regels gevolgd. Want circus is wel

een heel bijzonder iets om te beschrijven. Wat echt om

de emotie gaat. En op dat moment was het nog

heel streng. Emotie? Nou nee, dat was absoluut verboden in

de audiodescriptie.

Speaker 3: Maar

Speaker 2: ja, ga maar zijn trapeze-act beschrijven zonder emotie. Als je

daar alleen vertelt dat iemand aan zijn handen aan een

houten stok hangt. Ja, dat is het niet. Het is

of heel mooi, omdat het echt een prachtig plaatje is.

Of het is eng, van oh, er kan iemand naar

beneden vallen. Dus dat is emotie. Ja, en wij totaal

onbevangen zijn daar natuurlijk vol in gegaan op dat moment. Ja,

later hoor je dat dat eigenlijk niet mag. Maar ja,

wij hebben daar toen voor gekozen. En daar zijn we

nog steeds een beetje eigenwijs in.

Speaker 3: Maar dat is ook heel goed, want daardoor heb je

wel echt je eigen plan kunnen trekken ook en kunnen...

Zelf ook kunnen leren en ervaren wat werkt.

Speaker 2: Zeker. En natuurlijk daarna zijn we ook naar anderen gaan luisteren.

Tuurlijk hebben we toen gesproken met collega's in Engeland. En

dan ontdek je dat het ook in België natuurlijk al bestond.

Niet zo heel veel. Maar ja, dan ontdek je heel veel.

Dan blijken er ook studies te zijn in Antwerpen bijvoorbeeld.

Dan zijn er eens congressen over audiorescriptie. Zijn we ook

naartoe geweest in Barcelona, in Berlijn. Ja, en dan ga

je ervaringen delen. En tuurlijk leer je daar ook weer

ontzettend veel van. Maar... Ja, we zijn gewoon, we zijn begonnen.

Maar we zijn dus niet zomaar begonnen. We hebben echt,

echt onderzoek gedaan. En nog steeds zeggen we, we doen

het voor mensen. Dus we luisteren naar de mensen

Speaker 3: Ja, ik zit zelf even te denken bij dat voerplein.

Ik was er dus ook een keer bij. En toen

was er een man met een hele grote hoepel. En

dat toen ik de vraag kreeg, wat hoor jij? En

toen zei ik, een paard? GELACH Dus die beschrijving is

dan zo ontzettend... Dat was zo leuk, want toen mocht

ik daarna die hoepel voelen. En het voelen, het heeft

zoveel meerwaarde.

Speaker 2: En wie je noemt met een paard. Dat was echt

een leermoment. Wij hadden dat jaar een act met een paard.

En dat paard dat ging zitten. Ging gewoon op zijn

kont zitten. Met zijn voorbenen gestrekt. En dan zijn achterbenen gebogen.

En dan zat hij gewoon op zijn kont. En Hilbert,

die was de tolk bij die act en die had

het helemaal beschreven hoe dat beest ging zitten en hoe

mooi dat allemaal wel niet was. En daarna kwam er

een act met een jongleur en acrobaten en alles ging door.

Na de voorstelling komt er iemand naar hem toe en

die zegt, Hilbert, hoe lang heeft dat paard daar gezeten?

Heeft dat hele voorstelling dus nog twee uur lang daar

een paard op het toneel gezeten? Hilbert zegt, nee, na

de act is het paard opgestaan en weggegaan. Ja, wil

je dat Fortin alsjeblieft ook even vertellen? Als iets eindigt,

als iets weggaat of als een mens weggaat. Ja, zo logisch.

En daarna zijn we dat allemaal gaan vertellen. Ook in

het toneelstuk vertellen. Als iemand opkomt, als iemand afgaat. Maar ja,

dat was in het begin ook. Ja, dat paard. En

dan zijn we zo blij dat iemand het ook zegt.

Want als diegene dat niet gezegd had en iedereen had

het wel gedacht. Je had het nou verteld, maar niet

tegen ons gezegd. Ja, dan leer je niet. Zometeen in

Leef Je Uit. 17, 18 zijn we meer gaan doen. Met

als gevolg in 2018 dat ik twee ruime fulltime banen had. Ja,

op een gegeven moment gaat dat niet goed meer. Er

komt een moment dat je fouten gaat maken en dat

het gewoon niet meer kan. En dat je er zelf

aan doorgaat.

Speaker 3: Dat hoor je

Speaker 2: zometeen

Speaker 3: Leef Je Uit! Hoe kreeg je de mensen naar het

circus dat de mensen wisten dat dit bestond? Dat zij

nu naar het circus konden?

Speaker 2: Ja, de reacties waren echt heel erg goed. Mensen die

er waren, waren zo blij en zo dankbaar. En zeiden, ja,

eindelijk kunnen we met elkaar dingen beleven. Kan ik iets

doen waarvan ik dacht dat ik er nooit naartoe zou kunnen? Ja,

en het kan dus. Ja, trouwens, hoe denk je dat

wij naar onze naam komen? Komt het zien

Speaker 3: Ik denk, gelijk bij het circus denk ik altijd dat mensen... Ja,

jij weet veel beter de historie natuurlijk dan ik. Maar

dat mensen vroeger door de straten dan met de circus

door de straten liepen. En dan riepen, komt het zien

met zo'n grote... Hoe noem je dat? Megafoon, die hadden

ze toen denk ik trouwens nog niet. Maar Komt het zien,

Komt het zien en allemaal naar het circus toe.

Speaker 2: Precies, daar is onze naam uit ontstaan. Omdat het dus

gekoppeld was aan het circus. En nooit bedacht om verder

iets mee te doen. Het was echt alleen maar bedacht

voor mijn wintercircus. Dus daarom heette wij Komt het zien.

Speaker 3: Fantastisch. Maar hoe is het toen verder gegaan

Speaker 2: Ja, toen waren mensen zo blij. Dat ze zeiden van ja,

dit is leuk. Het eerste jaar niet. Iedereen was blij,

maar het was gewoon voor het circus. Daar bleef het bij. Nou,

het jaar daarna hebben we het natuurlijk weer gedaan. En

toen kwamen langzamerhand de vragen van ja, dit is leuk.

Maar we willen ook zo graag naar een musical. Of

kunnen jullie ook bij een toneelstuk zijn? Kan het ook

op andere plekken? Ja, dat kan. Nou, toen zijn we

dat langzamer gaan doen. Zo een beetje kwam erbij. Ja,

toen kwamen steeds meer vragen natuurlijk. En toen kwam ook

vanuit de theaters de vraag van ja, maar kunnen jullie

ook daarbij zijn? En Vanuit de makers kwam de vraag.

En vanuit de doelgroep. Overal kwamen vragen. Dus toen zijn

we meer gaan doen. Alleen helaas was het toen. Nee

dat was 2018. 17, 18 zijn we meer gaan doen. Met als

gevolg in 2018. Dat ik twee ruime fulltime banen had. Ik

was en directeur van de circus. En directeur van Komt

het zien. Op een gegeven moment gaat dat niet goed meer.

Ik had heel veel adrenaline. Dus er ging heel veel goed.

Maar er komt een moment dat je fouten gaat maken.

En dat het gewoon niet meer kan. En dat je

er zelf aan doorgaat. En toen heb ik een beslissing

genomen en gezegd, het circus maken, theater maken, zet ik

in de koelkast. Twee jaar. Ik ga nu, komt het zien,

verder ontwikkelen. Want dat is gewoon heel mooi. Dat moet verder.

Maar ja, twee jaar later was het 2020. Kwam corona. Dus

ik was heel blij dat ik toen geen circusdirecteur meer

was

Want ja, zo'n groot internationaal programma. Je mocht niet meer reizen.

Theater is dicht. Oh, wat een ellende was het geweest

als ik toen al de beslissing had moeten nemen. Zo

fijn dat dat niet hoefde. En kom te zien, daarna

groeide zo hard dat ik nog steeds geen theater maak.

En dat dat waarschijnlijk ook niet meer gebeurt. Oké.

Speaker 3: Je noemde net al even Angelique en Hilbert. Daarna is

volgens mij Trudy erbij gekomen en natuurlijk Dave. Maar hoe

word je blindentolk

Speaker 2: Ja, in Nederland is er geen opleiding. De opleiding zijn

wij zelf. Onze tolken hebben allemaal een theaterachtergrond. Iets wat

wij belangrijk vinden, theaterachtergrond of een achtergrond bijvoorbeeld bij de radio.

Maar vooral voor de theaterdingen die we doen, dat je

ook de taal van theater begrijpt. Dat je weet wat

een regisseur bedoelt, wat een regisseur wil zeggen. Ja, dat

is heel belangrijk bij ons bij de audiodescriptie. En de

mensen die we nu hebben, zijn allemaal door ons opgeleid.

Eén uitzondering, Trudy is inmiddels met pensioen, dus die hoor

je niet meer bij ons. Je kunt nu af en

toe Priscilla horen. Priscilla is een Nederlandse, maar woont in Antwerpen.

En heeft in Antwerpen de opleiding gevolgd tot blindentolk. Dus

dat is eigenlijk de enige die echt een officiële opleiding

heeft bij ons. En de rest is er allemaal ingegroeid.

Hoe reageren de artiesten hierop? Bijna alle artiesten vinden het

echt heel erg fijn. En heel veel zijn er trots

op als ze mee mogen werken. Het gebeurt wel bij

de Meet & Feel inleiding... Wij geven een lijstje op

van wat belangrijk is. En dat is natuurlijk gebaseerd op

de visuele dingen

Op dingen die je mist. En dan maken we heel

bewust keuzes in. Kijk, de meet & view is leuk,

maar ons doel is niet leuk. Ons doel is de

voorstelling ervaren

En dat het dan ook leuk is, ja, dat is

natuurlijk heel fijn, want je gaat wel

Speaker 3: uit

Speaker 2: Dus dan hebben wij, maakt de tolk een lijstje, dat

geeft hij aan mij. En die zegt van, nou, ik

wil graag die en die rollen erbij hebben, want die

zijn belangrijk om te horen. Dan komen we in het theater.

En ik heb alles afgesproken met de company manager. En

dan staan er niet ineens vijf acteurs bij de inleiding.

Maar dan staan er ineens tien acteurs bij de inleiding.

Omdat ze eigenlijk jaloers waren dat die vijf wel mochten

en de anderen niet. Want ja, ik wil er ook

bij zijn. Dat is natuurlijk geweldig. Tegelijkertijd zitten wij dan

in tijdnood. Want het is allemaal heel strak gepland. Want

ze hebben nog dat kap en griem schema. En ze

moeten allemaal weg. En oh, er moet nog van alles.

Maar ja, dan staan er ineens tien acteurs voor onze neus.

Dan kan je niet zeggen tegen de helft van... Nou, doei.

Je mag er niet bij zijn. Dus ja, ze willen allemaal.

Dat is fantastisch. Er zijn ook veel acteurs die meeluisteren.

Tuurlijk niet als ze de hele voorstelling op het toneel staan.

Dat kan het gewoon niet. Maar ik kreeg een fantastische

foto door Francis van Broekhuizen. De operazangeres. Waar zat ze in?

In de musical. En daar zat ze niet in de

hele musical. Dus een deel zat ze in de kleedkamer.

En toen stond ineens een foto op haar social media.

Waar ze dus in de kleedkamer zat. Met een komt-te-zien

koptelefoon op. Zat ze dus in de kleedkamer te luisteren

naar de voorstelling. Hoe mooi is het? Wat mooi. En

dat eigenlijk altijd vraagt de company manager of ook de

acteur zelf. Mogen wij ook kastjes hebben? En die liggen

dan op het toneel aan de zijkant. Zodat als ze

van het toneel aflopen, dan zetten ze snel een koptelefoon op.

Luisteren ze mee. Ja, dan hopen dat ze weer op

tijd op het toneel zijn. Want soms gaat dat wel

eens fout. Dan is het acteur aan het luisteren naar

de audiodescriptie. En dan krijgt hij ineens een stomp van. Hé,

je moet het toneel op. mooi. Ja, het is echt mooi,

Speaker 3: hè? Ja, vind

Speaker 2: ik echt, ik krijg

Speaker 3: gewoon kippen van van, hoor. Dat vind ik echt heel

gaaf dat ze tot zo zo betrokken ook zijn. Echt

Speaker 2: heel betrokken

Speaker 3: En Tineke Schouten, wat mij is bijgebleven, dat we aan

haar kostuums mochten voelen.

Speaker 2: Ja

Speaker 3: Vind ik nogal wat, hoor. Echt heel stoer dat dat

dan mag. Hoe

Speaker 2: gaat dat? Ja, weet je hoe dat de eerste keer ging?

Speaker 3: Nou

Speaker 2: Nou, Tineke Schouten, we hadden het dus geboekt en ze

wilde meewerken met de video en dat was allemaal geregeld. Ja. Ja,

toen ging het natuurlijk met de kostuums. Nou, de eerste keer, oh,

dat was eng. Trakostuums, een deel daarvan, is natuurlijk echt gewoon... Ja,

alles is door een kostuumontwerper natuurlijk gemaakt. Maar zeker, het

is even sommige showjurken. Ja, die zijn zo kwetsbaar. Ja,

het is echt heel duur ook. Maar goed, wij mochten voelen.

De tweede voorstelling, dat we er waren, dus twee weken later...

Toen kwamen we in theater. En toen kregen we van

haar hoofdtechniek. Die zei van. Nou hier staat het kostuumrek.

Pak maar uit wat je nodig hebt. En als je

het maar weer terug hangt. Wat fantastisch. Ja. Inmiddels hebben

we het zeker met Tineke Schouten. Die heeft Harry als toneelmeester.

Echt haar vaste rechterhand. Ja. En die vindt het zo leuk.

Dat die nu niet meer zegt van pak het maar.

Nee die is er zelf bij. Bij de inleiding. En

die wil ook alle anekdotes vertellen die die kent. En

dat is echt dan een samenwerking tussen de tolk. En Harry,

om dat samen helemaal te doen. En de halve wegen

komt eigenlijk altijd Tineke ook eventjes langs. Kijk, dit is

zo'n voorbeeld van wat doen we wel, wat doen we niet.

Stemmen vinden we heel belangrijk om van tevoren te laten horen.

Ga je naar Tineke Schuiltum, dan is er één stem. Tineke.

Die stem hoef je eigenlijk niet te horen van tevoren.

Want als er iemand praat, dat is Tineke. Dus hoef

je geen kennis mee te maken. Maar Tineke vindt het

zo fantastisch dat jullie er zijn en dat wij er zijn.

Dat ze altijd eventjes langskomt. Vaak ook nog met een hondje.

Om even kennis te maken. Om eventjes iedereen persoonlijk te ontmoeten. Nou,

ze vindt het ook altijd fantastisch als er blinde geleidehonden zijn.

Ze weet dat ze ze niet mag aaien. Maar oh, oh, oh,

wat zijn ze leuk. Ja, precies, geweldig. Ja, dat is

ook gewoon geweldig. En dat is pure interesse. Dat is echt, ja, fantastisch.

Speaker 3: Ja, en jullie doen nu ook bruiloften. Af en toe

doen we ook bruiloften. Ja

Speaker 2: zeker. Daar weet je alles

Speaker 3: van, hè. Bruiloft, litjesregen, precies. En ook afzwemmen, groep 8 musicals.

Hoe is dat ontstaan

Speaker 2: Ja, vanuit de vraag. Dat hebben wij niet zelf aangeboden.

De eerste bruiloft, dat was ook de eerste keer dat

ik privé tolkte. Daar werd ik gebeld door de moeder

van de bruid. En die zei, Arlette, ik kom al

jaren bij jullie. Maar ik heb nou een hele gekke vraag.

Mijn dochter gaat trouwen. Kunnen jullie dat ook doen? Ik dacht,

wat een leuke vraag. Dat hebben we nog nooit gehad.

Maar ik ga kijken of ik een tolk beschikbaar heb.

En hoe we dat gaan aanpakken. Ik zeg, besef wel,

het is de allereerste keer. Dus wij moeten daar ook

nog van leren. We weten... Natuurlijk, we weten wat audioscriptie is.

Maar op zo'n intiem moment. Ja. Nou, dan moet je

wel kijken, hoe gaan we dat aanpakken? Ja, dat hebben

we gedaan en ze was blij. En hoe hebben jullie

het aangepakt? Een van de belangrijkste dingen die wij vragen

is een smoelenboek van alle daggasten. Zodat wij de plaatjes hebben,

de namen en de relatie tot degene waar je voor tolkt.

Dus niet zozeer tot de bruidspaar, maar degene die dus

het oortje in heeft.

Speaker 3: Ja.

Speaker 2: zodat de tolk de gasten kan herkennen en dus niet

het hoeft te hebben over die meneer met het grijze

haar die wat ouder is maar kan zeggen opa of

opa Jan of zoiets dergelijks zodat het nog persoonlijker wordt

dat je weet over wie het gaat dit was een

bruiloft daar kwam op een gegeven moment van achteruit de

zaal een heel klein jongetje met een kussentje met twee

ringen erop en de tolk wist wie het was Dus

die kon dus echt gewoon de naam van dat jongetje noemen.

En die wist ook dat het jongetje zou komen. Want

we hadden daar natuurlijk met de ceremoniemeester ook gepraat. Dus

zij wisten wat er ging gebeuren. Ja, en dat jongetje,

dat was zo'n mooi, zo'n bijzonder moment. En tot ik

wist wanneer het kwam. Dus je zat al te loeren

van staat-ie klaar, staat-ie klaar. Ja, het jongetje staat klaar.

Die stond een beetje te springen en helemaal zenuwachtig. Dus

dat kon ik ook vertellen. Ja, dan wordt het zo,

zo persoonlijk. Zo, ja, dan beleef je het zo mee. Ja,

Speaker 3: het is

Speaker 2: zo bijzonder. Ja.

Speaker 3: Ja, mijn zus Karin ging trouwen met Pieter. En we

hadden gehoord dat er een bruiloft was... waar Komt Het

Zien had getolkt. En dat vonden we zo mooi. En

toen zei mijn zus... nou, dan gaan we kijken hoe

dat moet en overleggen. Want dat moeten we gewoon gaan doen. Ja,

het was echt fantastisch. Ik kon echt door de ogen

van Dave... dat was de blinde tolk die erbij was...

heb ik voor mijn gevoel echt de bruiloft helemaal kunnen zien...

En de schoonmoeder van mijn zus, die was ook blind.

En die kon het ook helemaal volgen daardoor. In de

kerk waren we aan het zingen met mijn gospelkoor. En

we zongen een heel vrolijk liedje. En toen ging de

schoonmoeder van mijn zus helemaal uit het dak. Want die

was helemaal blij en die ging meedoen. En ik kan

ook wel echt zeggen, ik ben de moeder van de bruid,

zeg maar... Die dit jou gevraagd heeft. Heel erg dankbaar.

Want zelf heb ik het nooit bedacht. Maar daardoor kwam

mijn zus dus ook op het idee. En was Dever

dus bij op de bruiloft. En toen ze zeiden dat

de bruidsmeisjes. Dus mijn dochter en mijn nichtje. Mijn bloemetjes

gingen strooien. En mijn zoon die dan mijn zus wegbracht.

Naar Pieter bracht. Ja nou dat is echt zo mooi.

En dat kun je gewoon anders niet doen. Ja, dan

zie je dat niet

Speaker 2: Ik weet even niet of dat bij jou was of

bij een andere bruiloft. Op een gegeven moment heeft de

tolk daar gezegd. Je man zit nu in tranen. Misschien

dat je even aandacht moet geven aan hem. En toen

zei degene ook van. Oh, dit had ik niet door.

Achteraf zei degene dat. Wat fijn dat ik dat wist.

Want ik kon het gewoon niet horen bij hem. En

toen had die man ook gezegd van. Hoe wist jij dit?

Speaker 3: Ja, dat is fantastisch. Het is zo mooi, maar ik

heb echt het gevoel, en dat vind ik zo bijzonder,

dat ik de bruiloft heb gezien. En ook beter dan

als ik nog slechtziend was geweest. Of als ik had

gedacht van, nou ja, dat krijg ik wel mee. Maar

al die details, dat mijn moeder een handkus naar mijn

zus doet. Dave die zei op een gegeven moment ook, Marjolein,

Fabian die loopt met een glas met een big smile.

Komt hij aanlopen, ik zou even ruiken of het geen

alcohol is. Gewoon dat soort

Speaker 2: dingen. Ja.

Speaker 3: Het is echt zo persoonlijk ook. Het is zo

Speaker 2: Ja, dit zijn wel dingen die je vooraf ook moet afstemmen.

Hoe ver je wil gaan. Want ik kan me ook voorstellen,

en ik weet het zeker zelfs, dat er blinde en

slechtziende mensen zijn die zeggen van ja, maar dit wil

ik helemaal niet weten. Alsjeblieft, hou het alleen zakelijk en

vertel dit niet. Terwijl, nou ja, jij bent er heel

blij mee om dat soort dingen te weten. Ik vond

het

Speaker 3: juist heel leuk en dat was ook afgesproken natuurlijk. Dus

het is ook fijn om te weten dat dat je

dat dus ook in overleg kan doen wat werkt. Want

wat voor de een werkt, hoeft voor de ander. Dus

dat je het eigenlijk op maat maakt.

Speaker 2: Precies. Privé is echt op maat maken. Is echt met

een voorgesprek van wat wil je weten. Kijk, onze ervaring

is bijvoorbeeld dat mannen heel vaak niks meer van de

kleding willen weten. Ook in voorstellingen. Die zeggen van nou,

dat is natuurlijk bij de introductie slaak overal. Over al

die jurken en al die dingen. Terwijl vrouwen, daar hebben

we een aantal kennen, die zeggen van Waarom vertel je

niet meer over die jurk? Ik wil alles weten. Welke

maat heeft ze? En hoe zit die er verder? Hoeveel

roesjes zitten er nou wel en niet aan? En die

willen alle details horen. En dan zie ik daarnaast een

blinde man staan. En die zegt dan van. Alsjeblieft, hou op.

Ik wil weten hoe dat decor gemaakt is. Zitten er

veel schroeven in of niet? Zeg het maar. Dat merk

je ook bij zo'n meet and feel. Als we dan

met de kostuums langslopen. Ik help daar vaak ook mee.

Als we gewoon veel mensen hebben. En dan zie je

precies van, oké, die wil voelen. En echt alle details.

En soms sta ik bij een man waarvan ik weet

dat hij het niet ziet. Dat hij geen zicht heeft.

En die zegt van, nee, dat hoeft niet. Loop maar door. Ja,

dan loop ik door. Tuurlijk, want er hoeft niks. Iedereen

heeft zijn eigen keuze hierin.

Speaker 3: Maar wat ik me eigenlijk heel erg afvraag, want jullie

doen zoveel moois. Maar heb je zelf nog, of jullie,

als ik een brede trek nog dromen en wensen. Wat

zou je zelf nog heel graag willen bereiken?

Speaker 2: Ja, uiteindelijk hebben we zo'n ultieme droom dat gewoon alles

voor iedereen qua beleving toegankelijk is. Dat is een droom.

Maar daarvan weet ik dat die droom op korte termijn

gewoon niet realistisch is. Want zelf Engeland, waar ze tien

jaar geleden al dertig jaar bezig waren, dus inmiddels veertig jaar,

is dat niet. Omdat er gewoon toch ook beperkingen zijn.

Maar ons streef is echt om zoveel mogelijk wel te doen,

zoveel mogelijk te spreiden, zoveel mogelijk keus, zodat we de

ultieme droom zoveel mogelijk benaderen

Speaker 3: Ja, en kun jij het leven met komt het zien

Speaker 2: Ja, zeker. Het is natuurlijk mijn werk, maar wel heel

mooi werk. En ja, hoe mooi is het ook dat

ik zoveel voorstellingen mag zien en beleven en soms ook

gewoon zo vaak. Ik ben niet meer bij alle voorstellingen,

maar er zijn producties die ik toch gewoon nog vier

keer zie. Ja, en als het dan een mooie voorstelling is,

is het toch wel heel erg mooi

Speaker 3: Ja, fantastisch.

Speaker 2: En zeker als ik dan allemaal blije mensen na afloop

de zaal uit zie komen. En ook mensen die soms

een traantje wegpinken. Van ja, ik ben voor het eerst

weer bij het theater. En mijn dochter zei dat ik

moest gaan, maar ik wilde eigenlijk niet. Want ja, ik

zie het allemaal niet. En weer een teleurstelling. Maar het

was geen teleurstelling. Het was fantastisch. Wanneer kan ik weer?

Wat doen jullie nog meer? Ja, dan word ik toch blij.

Speaker 3: Mooi

Speaker 2: Dat ik dat mag

Speaker 3: doen. Dat je dat mag doen. Dat je daar overheen...

Jesus Christ Superstar vorig jaar. Ik zat jankend in de

zaal omdat ik Paul weer kon zien door de ogen

van Hilbert

Paul de Leeuw, ja. Dat is echt fantastisch.

Speaker 2: Zo mooi wat jullie doen. Daar worden wij blij van

Speaker 3: Echt heel mooi. Nou, dankjewel. Dankjewel voor al je mooie werk.

Ik denk dat ik dat wel namens iedereen eigenlijk zo

kan zeggen. En sowieso namens mezelf. En dankjewel voor dit

hele mooie gesprek.

Speaker 2: Nou, wij doen het heel graag, maar dat had je

al gehoord. En jij ook,

Speaker 3: dankjewel. Dit was Leef Je Uit. Abonneer en geef ons

sterren via je favoriete podcast app. Deze podcast is geproduceerd

door Ferry.fm en gepresenteerd door mij, Marjolein van den Broek.

Word vriend van Ferry.fm en beluister deze en andere podcasts

als eerste en zonder reclameonderbrekingen. Kijk op Ferry.fm slash vriend.