S1E18 Brammetje Cox: Kunst in het theater speciaal voor het oor

Debby: Ik denk, hoe doen ze dit nou? Daar denk ik altijd over na. Je hoort geluid.

Debby: Ik denk, is dit al opgenomen?

Debby: En volgen zij dat bandje wat zij horen, zal ik maar zeggen.

Debby: Maar later bleek dus inderdaad dat die man achter dat gordijntje zat.

Debby: En dat die dus dat allemaal deed.

(UPTEMPO FUNK MUZIEK MET BLAZERS EN GITAAR)

Marjolein: De podcast die jouw wereld opent voor eindeloos plezier.

Marjolein: Dit is... Leef Je Uit!

Marjolein: Leef Je Uit!

Regisseur: Light, camera, action.

Marjolein: Welkom bij een nieuwe aflevering. Voor deze aflevering waren we op zoek naar iemand die goed ziet.

Marjolein: Die samen met een vriend of vriendin die blind is naar de voorstelling ging

Marjolein: over het leven van Brammetje Cox.

Marjolein: Een voorstelling waarbij je als ziende ook beleeft hoe het is om blind te zijn.

Marjolein: Brammetje Cox was een kunstenares die op latere leeftijd blind werd.

Marjolein: Hier gaan we het zo verder over hebben. Eerst ga ik in gesprek met Ria en Debby.

Marjolein: Welkom, fijn om hier te zijn in Hoorn.

Debby: Dankjewel, jij bent welkom hier.

Marjolein: Debby, wil je jezelf even voorstellen?

Debby: Ik ben Debby Buis, 44, woon dus in Hoorn en ben nu blind.

Debby: Het komt overigens door netvliesproblematiek bij mij.

Debby: Altijd visueel beperkt geweest, heb altijd zo'n beetje 2% zicht gehad en op

Debby: mijn 33ste kreeg ik weer de netvliesloslating en dat is gewoon niet meer goed gekomen.

Debby: Na de operaties zag ik eigenlijk niks meer, alleen nog een beetje licht en donker.

Debby: En dat was even lastig, dat is in 2014 geweest.

Debby: Maar inmiddels ben ik daar wel gewoon aan gewend. Sommige mensen kennen mijn

Debby: naam van mijn blog Tikje Anders, waarop ik blog over het hebben van een visuele

Debby: beperking en de dingen die je daarbij meemaakt.

Debby: En daarbij deed ik ook tips over dingen die ik van denk van nou,

Debby: daar hebben anderen ook wat aan.

Marjolein: Ria, wil je jezelf ook even voorstellen?

Ria: Ja, ik ben Ria Kraik-Mets, 70 jaar bijna en ik ben met Debby bevriend geworden.

Ria: Nu al zo'n 8 jaar zijn we vriendinnen.

Marjolein: Wat mooi en jij kan goed zien?

Ria: Ja, ik ben ziende.

Marjolein: Debby, hoe ziet jouw favoriete dagje uit eruit?

Debby: Ja, ik hou van heel veel. Ik ben gek op theater, ik ben gek op musicals,

Debby: maar ik ga ook graag naar het museum.

Debby: Of laatst heb ik ook een natuurexcursie gedaan. Dus voor mij heel divers.

Debby: Musea zijn voor mij wel... de historische musea. Dat heeft ook te maken met mijn achtergrond.

Debby: Had ik net nog niet gezegd toen ik me voorstelde, maar ik heb ook een opleiding

Debby: gedaan tot docente geschiedenis. Heb ook voor de klas gestaan.

Debby: Dus geschiedenis interesseert mij altijd heel erg. En natuurlijk helemaal als

Debby: het zo dichtbij komt en je dingen kunt aanraken en ervaren.

Debby: Dus na al die dingen die voor blinde en zorgziende worden opgezet in dat soort

Debby: musea, ben ik er eigenlijk altijd wel bij.

Marjolein: Heel mooi. En Ria, hoe ziet jouw favoriete dagje uit eruit?

Ria: Ja, ook. Ik mag ook graag naar een musea gaan en winkelen en een stad bezoeken.

Ria: Wij fietsen veel, mijn man en ik.

Ria: Dan boeken we wel eens een hoteletje en dan gaan we heerlijk over de Veluwe fietsen.

Ria: Dus ja, die is nu ook met pensioen. Dus ja, dat doen we wel vaak.

Marjolein: Wat vinden jullie leuk om samen te doen, als vriendinnen?

Ria: Als Debby een bericht krijgt van iets, dan vraagt ze altijd wel of ik daar

Ria: ook zin in heb. En meestal wel.

Ria: Soms kan ik niet, maar we hebben vaak wel dezelfde interesses.

Debby: Als het niet gaat, dan is het meer omdat ze het niet kan dan omdat ze het niet leuk vindt.

Debby: Ria is inmiddels al een aardig wat keer met dingetjes mee geweest.

Debby: We zijn uit Anne Frankhuis geweest volgens mij samen.

Ria: En Rotterdam. Debby: Ja, Rotterdam, het Natuurhistorisch Museum.

Ria: Den Haag, Tweede Kamer.

Debby: Ja, ook nog. En laatst dan nog naar onze lieve heer op zolder,

Debby: want die had ook een rondleiding voor blinden en slechtzienden.

Debby: Dus ja, steeds als er iets is, dan app ik haar van: 'heb je er zin in?' en dan gaan

Debby: we kijken of we het kunnen afspreken.

Marjolein: En nu waren jullie dus naar de voorstelling over Bram geweest.

Marjolein: En we gaan nu eerst even een stukje luisteren naar regisseur Karlijn Kistemaker.

Marjolein: Kun je ons kort meenemen hoe jullie tot deze voorstelling zijn gekomen?

Karlijn: Nou, dat heeft te maken eigenlijk met mijn vriend en oud-studiegenoot Daniel Cornelissen.

Karlijn: Wij zaten samen op de theaterschool in Amsterdam.

Karlijn: Hij deed de acteursopleiding en ik dus de regie-opleiding.

Karlijn: En toen liet hij mij dus na een schoolpresentatie een keer een foto zien van

Karlijn: zijn oma. Maar ik wist helemaal niet wie dat was. Ik had die vrouw nog nooit gezien.

Karlijn: Toen zag ik dus een vrouw in een zwart maatpak met ook van die zwart-witte fans

Karlijn: aan. Weet je wel, best wel van die koele gymschoenen.

Karlijn: En dus een rood-witte stok in de hand. En toen zei hij, dit is mijn blinde oma

Karlijn: Brammertje Cox en ze is geluidskunstenares.

Karlijn: Toen zei ik, nou, wat maak je me nou? Waarom heb ik dit nog nooit eerder gehoord?

Karlijn: Ik was meteen heel erg gefascineerd door haar en zei ik, wow,

Karlijn: moeten we hier niet ooit een voorstelling over maken? Want dit is wel een heel bijzonder type.

Karlijn: Brammetje Cox werd in de jaren 30 geboren als Maria Croonen. Ze kwam uit een

Karlijn: groot gezin uit Den Bosch.

Karlijn: Al haar familieleden zaten eigenlijk in het geld, in het bankwezen.

Karlijn: En het was niet gebruikelijk dat meisjes werkten in die tijd.

Karlijn: Maar Maria destijds begon een kleine carrière als tandartsassistente.

Karlijn: Dat heeft niet heel lang geduurd, want ze vond het saai en doodswerk.

Karlijn: En ze wilde eigenlijk iets met kunst. Dat heeft ze eigenlijk altijd al gevoeld.

Karlijn: Ze wilde kunstenares worden.

Karlijn: En dat was eigenlijk haar grote passie. Dus ze werd ook verliefd op een kunstenaar.

Karlijn: Want alles moest kunst in haar leven. Dat was Rob Cox.

Karlijn: Nou, dat was een bijzonder samenzijn. Dat liep ook helaas uit in een scheiding.

Karlijn: Maar ze kregen wel drie kinderen.

Karlijn: En ondertussen bouwde Brammetje toen.

Karlijn: Want uiteindelijk heeft ze

Karlijn: haar naam veranderd in de scheldnaam die ze altijd kreeg van haar broers.

Karlijn: Namelijk een bram. Dat betekent weer barstig kind.

Karlijn: Dat werd ook haar artiestenaam. En ze maakte poppen, wandkleden,

Karlijn: kleine lapjes van kralen, ijzendraad, stukjes stof, knopen.

Karlijn: Dat was eigenlijk haar grote, hoe zeg je dat, vorm van kunst.

Marjolein: Ik zat nog heel erg te denken dat ze ook best wel expliciete kunst maakte.

Karlijn: Ja, dat klopt zeker. Ze schroomde niet om af en toe hier en daar een piemel

Karlijn: te borduren. Als we het maar even expliciet mogen zeggen.

Marjolein: Ja, precies.

Karlijn: Het vierde kind van Brammertje, dat is de vader van Daniel, die is dus door

Karlijn: haar afgestaan toen hij twee jaar was.

Karlijn: En dat is natuurlijk ook nog best wel een heel verhaal.

Karlijn: En daar wilden we ook heel graag ons meer in verdiepen. Waarom heeft ze dat gedaan?

Karlijn: Waarom kon ze niet van de vader van Daniel houden?

Karlijn: Ja, wat waren eigenlijk haar omstandigheden? Hoe zag ze het moederschap?

Karlijn: Ja, we hadden ontzettend veel vragen.

Karlijn: En ik vond het ook wel heel cool dat ze geluidskunstenares is geworden.

Karlijn: Ze verloor haar zicht. En van de een op de andere dag dacht ze,

Karlijn: oké, ik kan niet meer met kralen werken. Ik kan niet meer minutieuze dingen doen.

Karlijn: Ik kan geen wandkleden meer borduren. Het enige wat ik nu nog heb is mijn gehoor,

Karlijn: want ik ben mijn zicht kwijt.

Karlijn: Dus dan ga ik kunst maken met geluid.

Karlijn: En eigenlijk maakten ze dus wandkleden. Ze weefde eigenlijk geluid aan elkaar.

Karlijn: Dat vind ik heel bijzonder, dat het toch ergens nog wel iets met elkaar te maken

Karlijn: heeft. En ze ging dus de straat op met een grote pet op.

Karlijn: En dan zat er een opnameapparaat aan de klep van haar pet geklemd.

Karlijn: En dan ging ze overal op straat geluiden opnemen. Dat zat ze dan thuis met bandjes.

Karlijn: Dat lint zat ze dan handmatig zonder zicht, zat ze dat allemaal aan elkaar te friemelen.

Marjolein: Dat hebben jullie ook op een hele mooie manier in jullie voorstelling verwerkt?

Karlijn: Ja, de voorstelling is eigenlijk een hoorspel.

Karlijn: Je kan de voorstelling zonder zicht, maar ook dus met je ogen dicht beleven.

Karlijn: Dat is dan voor de ziende kijker, zoals het ware.

Karlijn: Want ja, er is decor en er zijn kostuums, maar dat is allemaal heel neutraal.

Karlijn: En de voorstelling leeft dus vooral in de verbeelding door geluid.

Karlijn: Omdat dat natuurlijk ook uiteindelijk is waar Brammertje in terecht kwam in een geluidswereld.

Karlijn: Dus het is een voorstelling met foley.

Karlijn: En ik weet niet of jullie daar wel eens van gehoord hebben?

Marjolein: Ja, ik ken het wel inderdaad. Misschien kun je uitleggen voor

Marjolein: de luisteraars wat het is.

Karlijn: Nou, foley is een best wel bijzondere ambacht. Als er namelijk een film of een

Karlijn: serie wordt opgenomen, of zelfs een tekenfilm of animatie, dan wordt dat dus

Karlijn: altijd nog nabewerkt door een foley-artiest.

Karlijn: Dus als je bijvoorbeeld in een film mensen door een moeras ziet sompen,

Karlijn: dan kan je dus niets met het geluid wat je dan tijdens de opname hebt gemaakt.

Karlijn: Dat werkt eigenlijk niet zo goed, want dat hoor je niet. Dus dan gaat een foley-artiest

Karlijn: nog in een pan spaghetti zitten stampen...

Karlijn: Om dan het juiste geluid van dat moeras te creëren. Dus botbreuken en zo.

Karlijn: Dat hoor je natuurlijk allemaal niet als je dat maar gewoon filmt.

Karlijn: Dus dat moet eigenlijk nabewerkt worden. En dat doet dus iemand echt live met de hand in een studio...

Karlijn: Per seconde; zit dan allemaal bleekselderij te kraken.

Karlijn: En dat zijn allemaal knappende botten. En zo zijn er dus overal geluiden voor.

Karlijn: En wij zijn dus bij een foley-artiest geweest. De enige van Nederland.

Karlijn: Toen kwamen we in zijn studio. En toen dacht ik, nou het is hier net een kringloop.

Karlijn: Maar het was dus echt een geweldige plek. Want overal lagen stukjes vloer.

Karlijn: Allemaal bakjes met dingen die geluid maakten. En dat gebruikte hij dan heel

Karlijn: specifiek voor hele bijzondere geluiden.

Karlijn: Die je dus in de scène niet hoort. maar die er dus allemaal nog bij gemaakt

Karlijn: moesten worden. Het is echt heel erg tof.

Marjolein: En jullie hebben dus ook audiodescriptie in de voorstelling geïntegreerd.

Karlijn: Ja, dat klopt. Dus we beschrijven eigenlijk hoe we eruit zien...

Karlijn: En hoe personages eruit zien.

Karlijn: Dus we verkleeden ook ons bijvoorbeeld niet. We hebben niet kostuums aan.

Karlijn: We zeggen gewoon dat we er op een bepaalde manier uitzien. En dan is dat ook zo.

Karlijn: Omdat we dus in de verbeelding dat willen creëren... en niet echt willen laten zien.

Karlijn: Omdat Brammertje dus uiteindelijk ook niet kon zien. Dus we willen op die manier

Karlijn: ook een ode aan haar brengen.

Karlijn: En Chris Koopman, dat is dus onze foley-artiest.

Karlijn: Die staat dus achter het decor met een camera, ziet hij ons.

Karlijn: En die zit dus elk stapje dat wij maken met een schoen op een tegel te begeleiden met geluid.

Karlijn: Dus dat is geen audiodescriptie, maar dat gaat dus samen met elkaar.

Karlijn: De beschrijvingen en het geluid.

(FRAGMENT UIT VOORSTELLING) Manfred: Goedemiddag.

(GELUID VAN EEN FIETS MET FIETSBEL) Manfred: Aan mijn fiets hangen grote rode fietstassen.

Manfred: Waarin ik mijn post vervoer.

Manfred: Mijn naam is Manfred Riekes. Ik was ooit heel lang, maar de tijd heeft mij weer

Manfred: in elkaar gedrukt. Goedemiddag. Alles aan mij is

Manfred: Hoekig en dat heeft wel wat,

Manfred: Maar helaas niet op een erotische manier.

(GELUID VAN SLIPPENDE FIETSBANDEN) Manfred: Goh, fiets ik bijna nummer 28 voorbij.

(GELUID VAN VOETSTAPPEN EN GESLEEP VAN EEN FIETS) Manfred: Ik zet mijn fiets tegen wat ik meen een eikenboom.

Manfred: Zo, de fiets staat.

(GELUID VAN EEN JAS DIE DICHT GERITST WORD) Manfred: Het is wel fris vandaag.

(GELUID VAN VOETSTAPPEN OP GRAS EN DAARNA TEGELS) Manfred: Daar gaan we.

(GELUID VAN VOETSTAPPEN DIE STIL VALLEN) Manfred: Oh, vergeet ik bijna de post.

Manfred: Daar gaan we.

(GELUID VAN GRINTPAD EN TUINHEKJE) Manfed: En vlak voordat ik de post en de brievenbus wil doen... Mevrouw van Ven: Manfred, stop!

Manfred: Mevrouw van Ven. Mevrouw van Ven: Ik kom heigend aangerend op mijn stompe bruin pumps, momentje hoor. (EINDE FRAGMENT) 181 00:11:30,690 --> 00:11:32,450 Karlijn: Ik zou het heel leuk vinden als

Karlijn: mensen komen luisteren. Want dat is het natuurlijk echt ook in dit geval.

Karlijn: Ja, we zouden het heel leuk vinden om dan ook van mensen te horen hoe ze het hebben ervaren.

Karlijn: Want we hebben tot nu toe vooral veelziende mensen bij de voorstelling.

Karlijn: En vindt het heel fijn als er ook mensen komen die niet kunnen zien.

Karlijn: Omdat we het daar ook echt voor hebben gemaakt.

Karlijn: Ik ben heel benieuwd hoe mensen reageren op het verhaal. En we spelen het met heel veel plezier.

Karlijn: En we spelen dus nog tot en met 30 mei. Maar we spelen dus nog op best wel veel plekken.

Karlijn: Heerenveen, Tilburg, Woerden.

Marjolein: Ja, fantastisch. En jullie sluiten af in Eindhoven. In de plaats van Brammertje Cox.

Karlijn: Ja, dat is ook speciaal zo gekozen.

Karlijn: We hopen dat heel veel mensen die haar hebben gekend dan langskomen.

Marjolein: Er is ook een podcast gemaakt over het verhaal van Bram. En die heet,

Marjolein: je raad het nooit, BRAM de Podcast.

Marjolein: Links hiervan vind je in de show notes bij deze aflevering. Wil je weten hoe

Marjolein: Ria en Debby de voorstelling hebben gevonden?

Marjolein: Dat... hoor je zo.

Marjolein: Ik

Marjolein: Zat toch helemaal

Marjolein: In het verhaal gewoon.

Marjolein: Leeff je uit! ... Debby en Ria, jullie zijn naar de voorstelling Bram geweest in

Marjolein: Utrecht, als ik het goed zeg.

Debby: Ja.

Marjolein: En Debby, hoe was het voor jou?

Debby: Het was goed te volgen.

Debby: Het stukje dat we net hoorden is echt letterlijk een samenvatting van de voorstelling.

Debby: Want alles kwam een beetje voorbij, het leven van Bram met je Cox.

Debby: Ik kende haar trouwens ook nog niet, dus dat was allemaal voor mij nieuw.

Debby: Het was inderdaad een hoorspel op het toneel.

Debby: Alles werd met geluiden ondersteund en alles werd beschreven.

Debby: Mensen werden beschreven.

Debby: Soms ook de omgeving werd beschreven. Dus dat was wel heel leuk.

Debby: Wat ik ook heel leuk vond trouwens, toen wij de zaal in kwamen,

Debby: waren zij al op het podium. Rob Verheijden en Karlijn Kistemaker.

Debby: En die waren gewoon even met de zaal aan het praten en zo. Dus die hadden ook al wat verteld.

Debby: Want ik vroeg aan Ria van wat staat er al op het podium? Dus dat is een van

Debby: mijn eerste vragen als ik met iemand ergens naartoe ga.

Debby: Van wat staat er al? Want dan heb je nog altijd rustige tijd om dingen uit te

Debby: leggen. En een beetje een beeld te vormen.

Debby: En dat hoorden zij. Dus toen zeiden ze ook van nou vooral negen kilometer ijzendraad.

Debby: Ja, en dat zat dus bijna over de hele achterkant van het podium.

Debby: Dat was bijna alleen maar ijsendraad blijkbaar.

Debby: En verder stond het niet zo veel. Je had het over een bal volgens mij?

Ria: Ja, een bal en twee schuine kisten zeg maar.

Ria: Langwerpige planken leken het wel. Maar een soort bankje waar ze dan ook op gingen zitten.

Ria: En één grote bal, maar dan ook allemaal omwikkeld met draad.

Marjolein: Oké.

Debby: En door al het geluid en wat zij vertelde, was eigenlijk vrijwel alles goed te volgen.

Debby: Volgens mij heb ik voor mijn gevoel niks gemist. Op het einde zei ik nog wel

Debby: tegen Ria, want ergens in de beschrijving stond iets over een koffiemolen.

Debby: Ik zei, nou volgens mij heb ik die koffiemolen gemist, maar die staat blijkbaar

Debby: aan het eind ergens. Want er komt er heel veel geluid om elkaar heen.

Debby: Een kakofonie en eigenlijk een pokkenherrie.

Debby: En daar zit die koffiemolen nog in.

Marjolein: Echt leuk, ja. Ik heb hem zelf ook gezien. Dus ik weet precies wat je bedoelt.

Marjolein: Echt heel leuk. Ria, hoe was het voor jou om dit ziend te kunnen beleven?

Ria: Ja, ik vond het heel erg goed in elkaar gezet ook.

Ria: En ook die geluiden,

Ria: Want ik heb een paar keer tijdens de voorstelling dan mijn ogen dicht gedaan.

Ria: Om te voelen hoe je dat dan hoort. Mooi.

Ria: Ja, ik vond het een hele leuke voorstelling. Ook hoe hun samen dat deden.

Ria: En ook dat ze tegen elkaar zo heel vlug een soort meningsverschil hadden.

Ria: En ja, ik vond het heel erg leuk om te zien.

Debby: Eigenlijk zijn er een heel groot deel van de voorstelling maar twee mensen op

Debby: het podium. En dat zijn Karlijn en Rob Verheijden.

Debby: En die vertellen het verhaal. En ondertussen hebben ze gesprekken. En discussies.

Debby: En op een gegeven moment krijg je dan in die foley-artiest. Die komt er dan.

Debby: Dan gaat daar het gordijntje omhoog of opzij. Ik weet echt niet precies.

Ria: Ja, het decor gaat naar beneden.

Debby: Ja, en dan zie je hem. En die gaat dan ook nog meepraten.

Debby: Maar dat is eigenlijk redelijk pas aan het eind van de voorstelling.

Debby: Dat hij tevoorschijn komt.

Debby: Dus ik vind het heel knap dat ze met z'n tweeën toch het publiek zo bezig weten te houden.

Ria: Ja, zeker.

Debby: Ze waren ook echt in beweging, dan zaten ze weer links op het podium,

Debby: dan zaten ze rechts op het podium.

Debby: Dus het was ook niet statisch wat je soms hebt, dat het zo'n hele saaie voorstelling was.

Debby: En het ging van lachen naar droevige situaties en ook wel wat bizarre dingetjes.

Debby: Ze hebben een beetje overtrokken karakters ook hier en daar.

Debby: De buurvrouw. Marjolein: De buurvrouw, ja, ja.

Marjolein: Die hoorde we net ook al eventjes in het fragmentje.

Debby: Ja, ik vind dat ze het heel leuk gedaan hebben en een bijzonder verhaal ook.

Marjolein: Ja, het is dus wat jij net al heel mooi aangaf, Debby ook. Karlijn en Rob,

Marjolein: die doen het samen. En die vertolken echt samen alle rollen.

Marjolein: Maar ja, ik weet niet hoe dat voor jullie is. Maar dat heb je eigenlijk...

Marjolein: Tenminste, ik zat er zo in dat ik het eigenlijk niet meer door had.

Marjolein: Het waren voor mij echt die personages die tot leven kwamen.

Debby: Ik wist wel dat ze het met z'n tweeën deden. Maar je wist wel gelijk wanneer

Debby: zij bijvoorbeeld de buurvrouw was.

Debby: Of hij, want op een gegeven moment is hij die postbode die je net hoorde.

Debby: Maar hij op een gegeven moment is hij ook een pakjesbezorger.

Debby: Maar dat zet hij ook op een hele andere manier neer.

Debby: Waardoor je dus ook meteen hoort, dit is een heel ander iemand dan de postmeneer zal ik maar zeggen.

Debby: Dus dat, ja, ze kunnen het goed acteren en goed brengen.

Debby: Dus ja, het was wat dat betreft gewoon heel goed te volgen. En gewoon leuk met die geluiden.

Debby: En ook een beetje verrassend van, nou, ik zat wel iedere keer van,

Debby: nou, waar gaan ze nou weer mee komen? Weet je wel.

Debby: En ja, die geluiden, ik had in het begin dus niet door. Ik dacht,

Debby: ik denk, hoe doen ze dit nou?

Debby: Daar denk ik altijd over na, want je hoort geluiden. Ik denk, is dit al opgenomen?

Debby: En volgen zij dat bandje wat zij horen, zal ik maar zeggen. Maar later bleek

Debby: dus inderdaad dat die man achter dat gordijntje zat.

Debby: Of achter het decor.

Debby: En dat die dus dat allemaal deed. Het was wel knap om dat live te doen.

Ria: Ja, want ze hadden heel wat staan. Een fiets hing er en koffiemolen dan.

Ria: En wijnglazen voor de bel. Als de bel dan ging.

Ria: Maar ja, ik vond het ook heel knap in elkaar gezet hoor. En precies ook die

Ria: geluiden op het juiste moment.

Marjolein: Ja, mooi hoor. En wat ik me ook afvraag, Debby, wat ik dus heel fascinerend

Marjolein: vond en ook wel bewondering voor had, was eigenlijk hoe zij, dus Brammetje Cox, kunstenaar is.

Marjolein: Allerlei dingen maken, heel creatief en dan kan ze dat niet meer zien en dan

Marjolein: gaat ze over op geluidskunst.

Marjolein: En jij bent ook heel creatief met Tikje Anders, je blog en dat soort dingen.

Marjolein: Had je daar een soort van herkenning in?

Debby: Nee, ik heb de link helemaal niet naar mezelf gelegd trouwens in de voorstelling,

Debby: meer van het was voor mij een losstaande voorstelling, wel

Debby: zie ik wel dat heel veel blinde sowieso ook creatief zijn.

Debby: Misschien wordt je dat ook wel, omdat je natuurlijk ook altijd moet zoeken naar oplossingen.

Debby: Als jij iets niet oplost, dat wordt niet voor je opgelost. Dus je moet creatief

Debby: zijn om zelf het leven door te komen.

Debby: En voor sommigen wordt het dan echt een creatief proces, zo schrijven, wat het voor mij is.

Debby: Anderen gaan echt in de kunst. Hannes Walrave natuurlijk,

Debby: die doet geluidskunst ook.

Debby: Dus voor mij, het heeft mij niet per se geraakt of zo. Maar wel dat ik het gewoon mooi vind.

Debby: Dat is misschien wel dat iemand dus gewoon inderdaad die stap zet van...

Debby: Oké, nou dit kan niet meer.

Debby: Dan ga ik het anders doen. En dan op het idee komen om daar dus geluidskunst

Debby: van te maken. Ik had er niet op gekomen.

Debby: Ik ben ook niet handig in geluidsbewerking op de computer bijvoorbeeld.

Debby: Dus ik moet er helemaal niet aan denken om het in die tijd met die kassettenbandjes

Debby: te moeten hebben gedaan. Ja,

Debby: dat is priegelwerk gewoon.

Marjolein: Ja, in die tijd had je dus van die kassettenbandjes met van die kleine, hoe zeg je dat?

Debby: Tape? Marjolein: Ja, tape. En dat ging ze dan helemaal uit elkaar en dan weer aan elkaar

Marjolein: plakken. Ik vind dat echt onvoorstelbaar hoor.

Marjolein: En Ria, hoe was het dan eigenlijk voor jou? Ja, misschien, ik zit een beetje

Marjolein: te bedenken, misschien maak ik het gewoon nu veel te groot.

Marjolein: Maar jij stapte dus echt even letterlijk, laten we het dan even anders zeggen.

Marjolein: Niet in Debby d'r wereld, maar in de wereld van Bram. Hoe vond jij dat als ziende?

Ria: Ja, ook wel indrukwekkend hoe zij dat allemaal heeft gedaan en beleeft.

Ria: En ja, ik denk als je dan blind wordt, zoals zij, en om dan in die geluiden

Ria: te gaan zoeken en te bewerken, net wat Debbie net ook zegt.

Ria: Dan kon ik me een beetje voorstellen hoe Debbie dat dan ziet, zeg maar, of hoort.

Ria: En als kijker vond ik het ook afwisselend hoe hun dan ook op het toneel stonden.

Ria: Dus het was niet, net wat Debby zei, vervelend om naar te kijken.

Ria: Dat je dacht, nou, ze blijven alsmaar op één plek staan of zo.

Ria: Nee, het was echt een wervelende heen en weer geloop en dan die geluiden.

Ria: Nee, ik vond het echt heel goed.

Debby: Ze zijn er gewoon echt een duidelijke rode draad die ze volgden.

Debby: En dan werd zogenaamd, want dat is altijd met theaterstukken.

Debby: Dan denk jij dat jij de enige bent die dit toevallig meemaakt,

Debby: dat ze dit gesprek voeren, maar ze voeren dat gesprek natuurlijk elke avond.

Debby: Maar je wordt wel echt meegenomen en op een gegeven moment hebben ze ook een discussie over

Debby: of ze nou wel of geen goede moeder was dat loopt een tel op

Debby: En daarin wordt je in, ze zeggen niet van, hey Saal, wat vinden jullie ervan?

Debby: Maar je wordt er wel in meegenomen, want de een staat aan de ene kant van het

Debby: podium, de ander aan de andere kant.

Debby: Dus je wordt ook echt, ja, dat heb ik nog van dat ik nog kan zien.

Debby: Ik kijk naar degene die aan het woord is, ondanks dat ik de persoon niet zie.

Marjolein: Dat doe ik ook.

Debby: Dus je hoofd gaat toch heen en weer, dat is een soort tennismatch van wie aan het woord is.

Debby: En waardoor je toch ook op een of andere manier bij de discussie betrokken raakt.

Debby: En er ook wel over nadenkt.

Debby: Was ze nou goed of was ze een slechte moeder? Ik denk dat alleen de kinderen dat kunnen beoordelen.

Marjolein: Ria, heb je je kunnen uitleven?

Ria: Ja, zeker. Ik heb een hele fijne avond gehad. En als ze in Hoorn zouden komen,

Ria: denk ik dat ik nog wel een keer zou gaan.

Ria: Want ik vond het wel heel erg knap ook hoe ze dat aan elkaar hebben gepraat.

Marjolein: Wat mooi, wat fijn om te horen. En Debby, heb jij je uit kunnen leven?

Debby: Ja, ik heb een heerlijke avond gehad. We hebben ook vooraf even lekker met z'n

Debby: tweeën gegeten in Utrecht aan de gracht. Dus dan heb je al een beetje de uitgaansstemmingen.

Debby: En dan lekker naar het theater.

Debby: En ook gewoon, ik vond het gewoon ook heel leuk als je al binnenkomt, dat zij er al zijn.

Debby: En gewoon even een gezellig gesprekje met de zaal. En dan een leuke voorstelling.

Debby: En dan op je gemak binnenhuis te lekker over praten in de trein.

Ria: Ja, dat was erg leuk.

Debby: Ik vond het zeker een aanrader.

Marjolein: Wat leuk, wat mooi om te horen. Heel erg bedankt voor dit hele mooie en gezellige gesprek.

Debby: Graag gedaan.

Ria: Graag gedaan.

Marjolein: Leuk dat je luisterde naar Leef je Uit! Abonneer en beoordeel ons via je favoriete podcast-app.

Marjolein: Leef je Uit! wordt

Marjolein: Geproduceerd door Ferry.fm en gepresenteerd door mij, Marjolein van den Broek.

(UPTEMPO FUNK MUZIEK MET BLAZERS EN GITAAR)