S1E14 Van Abbemuseum

[Ferry] Dit is Leef je uit!

[Marjolein] De podcast die jouw wereld opent voor eindeloos plezier.

[Ferry] Met Marjolein van den Broek.

[applaus]

[met achtergrondmuziek] In deze podcast verkent Marjolein

films, series, theatervoorstellingen, musicals, musea

en meer vrijetijdsactiviteiten

die door een kleine aanpassing jouw leven verrijken,

ongeacht je beperking of wie je bent.

Attentie. Stilte voor de opname.

[stilte]

Actie!

[Marjolein] Welkom bij Leef je uit!

Vandaag ga ik in gesprek met Tess en haar opa.

Zij hebben het Van Abbemuseum bezocht.

Welkom, Tess en opa Bert.

[Bert] Dank je wel. [Tess] Dank je wel.

[Marjolein] Fijn dat we hier mogen zijn, in Reeuwijk.

Opa Bert, wilt u uw kleindochter Tess even voorstellen?

[Bert] Ja, dat wil ik zeker.

Tess is 14 jaar, geboren in Woerden

en woont nu in het mooie dorp Reeuwijk.

Ze is, toen ze tien maanden oud was, blind geworden

door een bacteriële infectie

en daarna zo door het leven gegaan.

Ze heeft in Reeuwijk een normale lagere school bezocht.

Met heel veel succes heeft ze dat acht jaar gedaan.

Vervolgens is ze naar de middelbare school in Gouda gegaan

en doet ze nu atheneum-plus.

Ze zit in het derde jaar, ook met succes, op een normale school.

Dat is eigenlijk heel bijzonder, vinden wij.

[Marjolein] Ontzettend mooi en goed om te horen, zoveel succes.

Tess, wil jij je opa voorstellen?

[Tess] Tegenover mij zit mijn opa Bert. Hij is 75 jaar

en woont al 57 jaar in Reeuwijk. Hij is met pensioen.

We gaan vaak met ons gezin en opa en oma op vakantie.

[Marjolein] Dat klinkt hartstikke goed.

Tess, wat is jouw favoriete dagje uit?

Als je op vakantie gaat, waar ga je dan graag naartoe?

[Tess] Shoppen in het winkelcentrum of naar een restaurant.

[Marjolein] Dat klinkt hartstikke mooi.

Waar ga je zoal met opa en oma naartoe op vakantie?

[Tess] We gaan vaak naar Portugal.

[Marjolein] Leuk, Portugal. Je houdt dus van shoppen, strand en lekker uit eten.

Opa, hoe ziet uw favoriete dagje uit eruit?

[Bert] Dat is lastig. Een beetje golfen, denk ik.

Opa is gek op golfen.

Dat doe ik vaak samen met m'n vrouw.

Opa houdt van lezen

en ook van met de kleinkinderen bezig zijn,

met vrienden uit, gezellig uit eten.

Het strand hoeft niet zo van opa. Dan krijgt hij zand tussen z'n tenen.

Maar wel leuk.

En wat ik al zeg: mijn favoriete bezigheid is wel golf.

[Marjolein] Kunt u vertellen waar u met uw kleindochter naartoe was?

[Bert] Wij hadden een paar jaar geleden al gelezen over het Van Abbemuseum

en dat je daar als visueel gehandicapte van kunst kon genieten.

Dat stond nog steeds op de bucketlist,

omdat het een eindje rijden is.

Eindhoven is 120 kilometer hiervandaan.

Het was er nog steeds niet van gekomen

tot Tess een paar maanden geleden zei:

'opa, misschien ga ik een podcast doen over het Van Abbemuseum,'

'maar dan moet ik er wel geweest zijn.'

Toen hebben we terstond de afspraak gemaakt.

Twee weken terug zijn we samen naar het Van Abbemuseum geweest

met oma erbij.

[Marjolein] Wat ontzettend gezellig.

Tess, ga jij vaker naar musea?

[Tess] Ik ga best wel vaak naar museums, als ik op vakantie ben,

maar ook met school of dus met mijn gezin.

Ik ben ook weleens in het Rijksmuseum geweest of in het Van Gogh Museum.

Ik ben een keer naar Nemo geweest met mijn tante en zusjes.

Ik ben een keer naar het Natuurhistorisch Museum Rotterdam geweest.

Daar kon ik allemaal opgezette dieren voelen,

omdat we ons vooraf hadden aangemeld.

En ik ben een keer in het Watermuseum in Arnhem geweest.

[Marjolein] Hoe krijg je het dan mee?

Er zijn natuurlijk mensen mee en die beschrijven het voor mij.

In het Rijksmuseum kun je ook verschillende rondleidingen doen.

Dan worden er dingen meegenomen die je kunt voelen.

Er wordt ook uitleg gegeven over wat er te zien is.

[Bert] Je vergeet het Louvre nog, Tess.

[Tess] Ja, ik ben ook naar het Louvre geweest in Parijs met mijn gezin.

Dat vond ik minder leuk.

Er hingen wel allemaal schilderijen, maar ik kon het allemaal niet zien.

Dat vond ik dus niet zo leuk.

[Bert] Je hebt een mooie foto gemaakt voor de Mona Lisa, maar je zag het niet.

[Tess] Omdat ik m'n stok mee had, mocht ik overal voor.

Ik mocht dus dicht bij het schilderij komen en daar een foto maken.

[Marjolein] Tess, kun je ons meenemen in hoe die dag is gegaan?

[Tess] Vanuit school gingen we naar Eindhoven toe.

In de auto had ik wat gegeten.

Je moest natuurlijk de app downloaden.

Dat is niet bij alle musea zo, maar bij deze dus wel.

Je moest een account aanmaken op die app.

Het is handig als je van tevoren in de app

alvast de rondleiding opzoekt die je wilt gaan doen.

Dan kun je die klaarzetten voor wanneer je in het museum bent.

Voor de rest hoef je niet zo veel te doen.

[Marjolein] Heeft het wel verschil gemaakt dat je dit al had gedaan?

[Tess] Ja, want dan hoef je het niet meer daar te doen en duur het minder lang.

[Marjolein] Dan ben je al voorbereid. [Tess] Ja.

[Marjolein] We praten zo verder met Tess en haar opa

over het Van Abbemuseum en wat ze daar hebben beleefd.

Nu eerst de nieuwtjes van december 2024.

[Ferry] Ja, er is genoeg te doen, want de kerstvakantie komt er weer aan.

Zo kun je genieten van het theater als je niets of weinig hoort,

kun je met je kinderen naar de bioscoop

of schaatsen op de ijsbaan, ook als je niks ziet.

Daar beginnen we mee.

Schaatsen, ook als je blind of slechtziend bent: natuurlijk kan dat.

Op vrijdag 3 januari

vindt op de drijvende ijsbaan in het historische centrum van Leiden

speciaal voor blinden en slechtzienden een schaatsevenement plaats: Skating Blind.

De Drijvende IJsbaan, een tijdelijke ijsbaan

die drijft op de gracht de Nieuwe Rijn

is tussen 10.00 uur en 12.30 uur exclusief gereserveerd

voor mensen met een visuele beperking en hun schaatsbuddy's.

Je moet je wel even aanmelden.

Volg hiervoor de link in de beschrijving van de aflevering.

Giselle is een van de beroemdste balletten ter wereld.

De Toneelmakerij en DOX presenteren een actuele bewerking

met songs, beats en hiphop voor de grote zaal.

Een meeslepend verhaal over stardom en vriendschap,

over samen dromen en strijden voor wat je het allerliefste wil.

Dit stampend dans- en muziektheaterspektakel

wordt zondag 29 december uitgevoerd met een tolk van NGT

en is geschikt voor iedereen van 8 jaar en ouder.

Kijk voor meer informatie in de beschrijving bij deze aflevering.

Je kunt natuurlijk ook 'een thuisje' doen: Woeste grond.

Midden in het prachtige landschap in het oosten van het land

staat de Weuste, een boerderij die al generaties lang

door dezelfde familie wordt bestierd.

Hoewel het lijkt of de huidige drie generaties hetzelfde doel hebben

zien zij ieder een ander toekomstbeeld voor hun dierbare melkveehouderij.

Drijft de huidige tijd de familie uit elkaar

of blijft de familieband ondanks alles onverminderd sterk?

Vanaf maandag 23 december dagelijks om 19.25 uur op NPO 1

en terug te kijken op NPO Start

met audiodescriptie via de Eercatch-app

of ondertiteling via teletekstpagina 888.

Dan kun je tot slot ook nog naar de bioscoop, want daar is Wicked,

al 20 jaar een van de meest geliefde musicals in het theater.

Die is deze kerst eindelijk op het witte doek te zien

als een spectaculaire film.

Daarnaast kun je ook met de kids naar Juf Braaksel, want die is terug.

Ze blijf maar nieuwe vreselijke regels verzinnen

en alle beste vrienden en vriendinnen worden uit elkaar gehaald.

Lotte en Thijs willen er alles aan doen om haar te ontmaskeren

en van school te verjagen, totdat Lotte en Thijs zelf gevangen worden genomen.

Lukt het ze om op een geniale manier te ontsnappen?

Deze twee films kun je bekijken met audiodescriptie via de Earcatch-app

of ondertiteling via de Subcatch-app.

Dat was het voor nu.

Zijn we iets vergeten of wil je iets met ons delen?

Stuur dan een e-mailtje naar podcast@leefjeuit.nl.

Dan nu snel terug naar Marjolein met Tess en opa Bert.

[Marjolein] Opa, heeft u zich nog voor moeten bereiden?

[Bert] Nou, in die zin: ik heb uitgebreid naar de website gekeken

hoe het museum eruitzag

en welk systeem ze hanteerden met die apps die je kunt downloaden.

Die heb ik ter plekke gedownload.

Dan kun je ook heel goed de rondleiding volgen.

Dat is prima. Het is gebruiksvriendelijk.

Je hoeft dat niet van tevoren te doen. Tess had dat wel gedaan.

Je hoeft niet uitgebreid naar die rondleiding te kijken,

want die krijg je ter plekke.

[Tess] Bij elke zaal kon ik op m'n telefoon

een soort beschrijving afspelen.

Daar kon ik naar luisteren.

Daar kreeg ik informatie over de schilderijen die er hingen,

de beelden die er stonden of wat er dan ook was.

Naast elke buste of wat je kon voelen

hing een bordje met in braille de naam van het kunstwerk

en van degene die het gemaakt had.

Soms stond er nog wat extra's bij.

[Marjolein] Hoe vond je dit? [Tess] Ik vond het leuk en interessant.

Nu wist je wat er op de schilderijen stond

en je kreeg wat informatie over degene die het gemaakt had.

[Marjolein] Opa, hoe was het voor u om dit samen met Tess te ondernemen?

[Bert] Dat was heel bijzonder. Allereerst is het bijzonder

dat een museum ingericht is op visueel gehandicapte mensen.

Het is ook mooi om te zien

dat Tess een schilderij, dat uitgebeeld is in een soort mozaïek, kan voelen

en zich kan voorstellen wat er op dat echte schilderij staat,

dat je uiteraard niet mag aanraken.

Dat is heel bijzonder.

[Marjolein] Het is heel mooi wat u zegt.

Ik probeer me daar zelf even een beeld van te vormen.

Als klein meisje was ik slechtziend.

Toen ging ik ook graag met m'n ouders naar het museum.

Dan wilde ik heel dicht bij het schilderij om het toch nog een beetje te kunnen zien.

Dan ging weleens het alarm af en kwam de begeleiding eraan.

Ik heb dus wel een reputatie in musea.

Mooi om te horen dat dat nu zo kan.

[Bert] Eigenlijk zou dat op veel meer plekken moeten.

Het is natuurlijk ingewikkeld: je maakt een soort reliëf van het schilderij.

Er waren er een paar bij van een hoofd en een gezicht.

Tess kon dan heel goed de neus, de mond, de ogen en het haar voelen,

waardoor ze in haar hoofd een goed beeld krijgt van wat er op het schilderij staat.

Dat zou bij andere schilderijen ook best heel mooi zijn.

Het is natuurlijk ingewikkeld en kostbaar,

maar het zou mooi zijn als dat verder ontwikkeld wordt.

[Marjolein] Wat vond je het mooiste of het leukste?

[Tess] Ik vond het wel leuk om al die bustes te voelen.

Dan kon je echt goed de details voelen van haren, mond, neus en ogen.

Dat vond ik al heel leuk.

[Marjolein] Dat is wel heel mooi.

Wat vond opa het leukste om samen met Tess te bekijken?

[Bert] De dingen waar Tess wat aan had.

Ik kom vaak in een museum

en dan beleef je de collectie.

Die is op zich heel bijzonder,

vooral als je beseft dat die in het Van Abbemuseum

ooit een particuliere collectie is geweest.

Het mooiste was natuurlijk dat ik zag dat Tess genoot

en Tess iets kon beleven wat ze ergens anders niet kan beleven.

[Marjolein] Wat betekent dat voor u en voor uw vrouw?

[Bert] Voor ons betekent Tess alles.

Als zij het naar haar zin heeft of dingen kan ervaren in haar leven

om haar kennis te vergroten en haar gevoel goed vorm te geven,

dan zijn wij daar sowieso heel blij mee.

[Marjolein] Dat snap ik. Als moeder vind ik dat heel herkenbaar.

Je kunt beter zelf vertellen hoe het voor jou is.

Je hebt twee jongere zusjes, hè? [Tess] Ja.

[Marjolein] Hoe is het dat je het echt zelf kan ervaren?

[Tess] Fijn, want je ervaart eigenlijk hetzelfde.

Ik ervaarde hetzelfde als mijn zusjes, maar dan op een andere manier.

Dan kan ik daarover meepraten

[Marjolein] Dat zeg je heel mooi.

Dat is het belang, dat je het echt samen kan ervaren.

Zoals met opa en oma in het Van Abbemuseum

genieten jullie echt samen op hetzelfde moment

en dat jij ook wat kunt vertellen: heb je dit gezien of gevoeld?

[Tess] Ja.

[Bert] Het grootste compliment dat wij van Tess kregen

voor onze inspanning om naar Eindhoven te gaan

was dat zij nu ook op haar manier een museum kon beleven

en dat dat heel belangrijk voor haar was.

Dat is een heel mooi gegeven.

[Marjolein] Wat ontzettend mooi.

Tess, heb je je kunnen uitleven? [Tess] Ja, hoor.

En opa, hebt u zich kunnen uitleven? [Bert] Absoluut.

Wat ik net al zei, eigenlijk zouden veel meer musea

de moeite moeten nemen om het toegankelijk te maken voor visueel gehandicapten.

Dat zou ik van harte toejuichen, met name nu we gezien hebben hoe het kan.

Dat moeten we proberen te stimuleren.

[Marjolein] Tess en opa, heel erg bedankt voor dit mooie gesprek.

[Tess] Graag gedaan. [Bert] Graag gedaan.

Leuk dat jullie naar Reeuwijk kwamen. Dank jullie wel.

[Marjolein] Leuk dat je luisterde naar Leef je uit!,

een podcast van Stichting Audiovisuele Toegankelijkheid,

mede mogelijk gemaakt door het Bartiméus Fonds

en geproduceerd en gemonteerd door Ferry.fm.

Abonneer beoordeel ons via je favoriete podcast-app en kijk op

[Ferry en Marjolein] Leefjeuit.nu!