S2E01 Soldaat van Oranje: De musical nu ook met audiodescriptie
Deze maand bestaat Soldaat van Oranje – De Musical 15 jaar! Sinds dit jaar is de musical bovendien voorzien van audiodescriptie via Earcatch Theater. Ronald bezocht de voorstelling en deelt in deze eerste aflevering van het tweede seizoen zijn ervaring met een musical die onlosmakelijk verbonden is met de Nederlandse geschiedenis. “Eigenlijk zou iedereen hem moeten zien" legt Ronald uit in deze aflevering.
Wil je nu alvast vooruit luisteren? Dat kan! Aflevering 2 is nu al beschikbaar voor vrienden van FERRY.FM. Word ook vriend en luister als eerste naar alle nieuwe afleveringen. Kijk op ferry.fm/vriend.
Leef je uit! is een productie van FERRY.FM en wordt gepresenteerd door Marjolein van den Broek.
Transcript
Transcript lezen
Wordt vriend van ferrie.fm en beluister deze en andere podcast...
als eerste en zonder reclame onderbrekingen.
Kijk op ferrie.fm.fm.com slash vriend.
Er wordt bijvoorbeeld ook geschoten tijdens de muzikool...
en dat klinkt ook echt of er geschoten wordt.
En dan wordt er met motoren over het podium gereden...
dat zijn echte motoren nog, benzinemotoren en al.
Dus je ruikt de benzine-tampen gewoon op het podium.
De podcast die jouw wereld opent voor eindeloos plezier.
Dit is Leef je Uit!
Welkom bij de eerste aflevering van het tweede seizoen.
Vandaag ga ik in gesprek met Ronald.
Hij heeft een visuele beperking en is naar de musical Soldaat van Oranje geweest met
Erik Ketsch Theater.
Soldaat van Oranje gaat over het waard gebeurde verhaal van Erik Hazelhoff-Hosema, een
bekende, verzetstrijder en Engelandvaarder.
Welkom Ronald, leuk om je te zijn bij jou in Spakemburg.
Dankjewel, ik vind het leuk dat jullie er zijn.
Wil je jezelf even voorstellen?
Ik ben Ronald Posma, ik kom voor origine uit Friesland en ik woon ondertussen in Benschoten.
Ik ben eigenlijk vanaf mijn geboord aan al slechtziend.
En ze lopen van de jaren steeds minder geworden en daar heb ik precies mee gefocussed
op audio en dat soort dingen.
Ik had dat een beetje in mijn dagelijkse dingen, dat komt daarvan wat ik leuk vind.
Ik vond het altijd heel leuk om films te kijken.
Maar dat werd natuurlijk steeds lastiger als je het niet ziet.
Ik ben nog steeds meer aan muziek en zo bezig gegaan.
Ik heb jaren in ICT gewerkt, maar deel wat ik daarvan deed was eigenlijk niet meer
goed te combineren met slechte fieses.
Dus daar ben ik uitgerold en verder nog wat vrijwilligerswerk hier en daar gedaan.
Ik ben voor het pasteraal, medewerker en de kerk geweest.
Dat betreft een pas in de baan als je goed kan luisteren.
Heel mooi en hoe ziet jouw favoriete dag je uit eruit?
Dat is denk ik met een aantal goede vrienden weg.
Een man of vier of zo, dat verkat van een mooie clubje.
En dan een beetje in de middag iets van een theaterbezoek of iets met muziek.
Een concerten, dat soort dingen.
En dan zavonds de nader even lekker met het groepje uit eten om er over na te kunnen kletsen.
En even nog een beetje naar borrel als je nog zin hebt.
Dat lijkt wel een ideaal dagje weg.
Je zag slecht en je bent ook nog slechter gaan zien.
Hoe heb jij kennis gemaakt met audiodescriptie?
Heb je daar al eerder ervaring mee?
Dat is al een aantal jaren geleden.
Ik kwam het volgens mij toen spontaan een keer op Facebook tegen dat dat überhaupt bestond.
En toen dacht ik wat is dat precies.
En toen ben ik daar eens een beetje gaan verdiepen.
Goeie verdieping voor mij, daar ging ik regelmatig mee naar de bioscoop.
Die nog steeds wel.
Zij ging vaak eerst al naar een film voordat wij er samen heen gaan zodat ze die film kenden.
En daar ging ze het met mij bekijken.
Maar dan zat zij dus eigenlijk toen wat audiodescriptie deed.
En toen ik bijvoorbeeld een audiodescriptie hoorde, dacht ik van, dit werkt nog beter.
En het is ook veel leuker voor de mensen met wie je mee naar de film gaat.
Want die hoeven we daar dan het niet meer op te letten.
En zo ben ik eigenlijk tegengekomen en op de deur kwam het hier ook voor tv-programma's.
En dus nu is het kort ook in het theater.
En hoe was jouw eerste kennismaking met audiodescriptie in het theater?
Eerste muzikode was van Aladin.
Dat is volgens mij ook de eerste in Nederland die toen de audiodescriptie had.
Daarmee kon ik mee met een introductie om dat eens te beluisteren.
Dus ik dacht, nou, ik kon er zelfs gratis heen.
Dus dat helemaal mooi meegenomen, laat ik het gewoon uitproberen wat het is.
En het stond toen nog een beetje in de kinderschoenen.
Maar het beviel wel meteen, je krijgt zoveel dingen mee van wat letterlijk op het podium gebeurt.
Want dat is natuurlijk hetgene wat je bij musicals en theaterstukken in het algemeen mist...
...is wat gebeurt er op het podium als je het niet ziet.
En dat hoorde je dus gewoon in je oor gevluisterd van die persoon doet dat...
...of er komt een persoon op en die heeft die in die kleding aan enzovoorts.
En zo kun je dus wel precies tegelijk tijd met de anderen meekrijgen wat er gebeurt.
Dus je hebt niet het gevoel dat je op een achterstand staat.
En dat is ook na die tijd bijvoorbeeld ook leuk.
Ik had dus net over mijn favoriete dagje uit, maar als je gaat na praten met iemand over een musical...
...dan hoeft die genie niet eerst een hele hoop uit te leggen van wat er allemaal niet gebeurd is.
Maar je kan er gewoon meteen samen instappen.
En ook je eigen visie over het stuk, hoe je het meegemaakt kan je gewoon meteen vertellen.
En je stapt eigenlijk gelijkwaardig in het gesprek, wat mij zo te zeggen.
En dat is echt heel prettig.
Wil je ons vertellen wat je hebt gedaan?
Ja, ik ben na de musical van Sodaat van Oranje geweest.
Die is sinds kort ook met de audiodescriptie.
Dat is eigenlijk dit theaterseizoen pas begonnen.
Nou, dat bocht ook wel een keer na 15 jaar, moet ik eerlijk zeggen.
Zeker.
Maar het was ook altijd wel een musical waarvan iedereen altijd zei, daar moet je geweest zijn.
Nou ja, en nu kon dat.
En ze hebben het echt heel mooi ingekleed, de audiodescriptie, moet ik zeggen.
Want het is best wel lastig voor dat theaterstuk om er heel veel gebeurd.
Ook heel veel moet hardig geluiden en dat soort dingen.
Dus dan is het natuurlijk, als er in je oor bij gepraat wordt...
Dan moet je het ook op momenten doen dat niet te veel herrie op het podium is.
Want dan versta je er niks van.
Ik heb een momentje gehad dat ik het takken niet verstond.
Maar dat wordt waarschijnlijk wel bijgespijken, dat is doorgegreven.
Maar ik kreeg daardoor inderdaad weer heel goed mee wat er allemaal gebeurde op het podium.
En dat bleek achteraf ook wel te kloppen.
En dat vond ik wel heel mooi.
Want na je tijd ben ik met degene met wie ik naar die musical geweest ben.
En daar dus ook nog geweest eten.
En dan konden we inderdaad even na praten.
En we hadden inderdaad wel allerlei hetzelfde idee bij alles wat er gebeurd is.
Dus dat is echt heel goed gegaan.
Sodaat van Oranje iedereen zei dus dat is een musical die moet je gezien hebben.
Kun je ons in je eigen woorden even meenemen naar het verhaal?
Ja, het is eigenlijk een verhaal wat begint net voor de Tweede Wereldoorlog.
En dat er een groep studenten in de studentenclub bij elkaar komen.
En dat is eigenlijk een ja van verschillende komaf.
Dus we zitten in een Joots persoon tussen.
Want we zitten bijvoorbeeld ook op persoon tussen die ouders bij de NSB zitten.
En gewoon een beetje een mengeling van van alles.
En als de oorlog begint, dan moet iedereen een beetje kleur gaan bekennen.
En dan merk je eigenlijk de wisselwerking tussen alle personages van die studentenvereniging.
En welke moeilijke keuze ze moeten maken tijdens de oorlog.
Ja, hoe was het voor jou?
Nou, in één woord indrukwekkend.
Het verhaal was wel wel globaal bekend.
Want dat had ik al wat een keer gelezen.
Maar om het dan echt zo allemaal mee te maken hoe dat letterlijk ging.
En dan had ik ook omdat ik dan deel zijn muziek wordt omgezet.
Want ze wordt natuurlijk gezongen.
Ik ben net als bij iedereen musical.
Ja, dat was een hele mooie samenloop van alle dingen.
Er worden filmbeelden op de achtergrond geprojecteerd.
En eigenlijk ook een beetje de film effecten letterlijk.
Want er wordt bijvoorbeeld ook geschoten tijdens die musical.
En dat klinkt ook echt of er geschoten wordt.
En dan wordt er met motoren over het podium gereëerd.
Dat zijn echt de motoren nog op benzinemotoren en al.
Dus je ruikt de benzinedampen gewoon op het podium.
Je gaat er echt helemaal in zitten.
Dus je had eigenlijk het gevoel dat je toneel had.
Je had film, muziek.
En ja, dat was heel indrukwekkend.
Spoiler alert.
Zo meteen gaan we dieper in op het verhaal.
Je ziet het dan ook in een boot en in die kafzijst ook.
Dus en ze vallen dan ook echt in het water.
Dat hoor je zo.
Voordat ze het verhaal induiken, hoe werd je ontvangen?
We werden eigenlijk gewoon door het personeel heel goed geholpen.
Van, nou ja, waar we kunnen zitten.
We werden gewoon begeleid naar onze plekken toe.
En we konden de vraag gestellen.
En bijvoorbeeld in de pauze kwam er gewoon weer iemand naar mee toe om...
Nou, moet ik even met je meelopen voor je drankje bijvoorbeeld.
En nou, dat werd ook keurig gedaan.
En ik heb me echt heel erg thuisgevoeld daar.
Echt hartstikke mooi.
Wat was voor jou een hoogtepunt uit de voorstelling?
Nou, ik vond het eigenlijk wel heel erg mooi.
Het begon dus inderdaad met de studentenvereniging.
Dat iedereen bij elkaar is.
En iedereen moest dus tijdens de oorlog kleur bekennen.
En je ging iedereen eigenlijk een beetje volgen.
Dat is één van de spelers die ging echt bij de NSB werken.
En samen met zijn vriendin.
En die dacht dat hij goed bezig was eigenlijk.
De kant van de winnaars en dat straal daar ook helemaal uit.
En aan de andere kant had je natuurlijk mensen van de studenten die in het verzet gingen.
En dat werd letterlijk gedaan door mensen die radioboodschappen gingen uitzenden.
Dus werd radioapertuur gedaan.
Ze gingen propaganda verspreiden.
En op de duur ging zelfs dus een groep die vluchte naar Engeland.
En dus had er ook een heel veel gedeelte in die muzikool die zich in Engeland afspeelde.
Waar ondertussen ook de koningin heen was gevlucht.
Dus die komt ook naar voren in die muzikool.
Ja, koningin Willemine.
Willemine inderdaad.
Ja, en die samenhang van het hele verhaal.
Dus dat je eigenlijk van standpunt naar standpunt wisselt.
En dan even de visie van die speler.
De kant van de Duitsers of van de NSB is om het zo te zeggen.
En dan weer de kant van het verzet en hoe die op elkaar reageren.
En er zaten ook wel heftig stukken tussen.
En dan hebben ze ook mensen iets gevangen werden gedomen en gemarteld eigenlijk.
En dan probeer je daar bij voor te stellen hoe ik zou dat er op het podium uitzien.
Dat werd in de audioscriptie wel beschreven.
Maar ja, van hoe heftig dat was.
En daar kreeg ik ook wel een heel duidelijk beeld bij.
Maar ja, er gaat toch wel een hoop mensen dood, laat ik het zo zeggen.
Dat komt ook wel weer binnen.
En aan het eind van de muzikool kan het ook wel een daal het echt wel emotioneel even neer.
Van zo, dit is een heel heftig verhaal.
Ja, maar zo wel een hele mooie afsluiting.
Vond ik de koningin weer, koningin Winemina weer thuis kwam.
En dat eigenlijk de verzetsleden die ook in Engeland hebben gezeten.
Haar, dus let ik het vliegtuig uit, gelijden.
Dat was wel heel erg mooi.
Wow, dat is echt wel heel erg mooi.
Hoe waren voor jou de gluiden, de knallen, hoe heb je dat ervaren?
Ja, van de eerste dacht ik zo, die is hard, vooral die knallen.
Want ze zaten dus echt te schieten.
Dus ik had van tevoren al gehoord van iemand van het theater van die dat, zeg maar,
als begeleider op dat podium zit om iedereen een beetje in de gaten te houden.
En zei al van, ik is altijd heel erg rond te kijken.
En op dat moment hoe iedereen reageert.
Want heel veel mensen schrikken heel erg.
Dus daar had ik me al lichtelijke voorbereid daardoor.
Daarom had ik ook wel echt de idee dat je ook al in een soort van film zat samen met een theater.
Wat ik al zei, een beetje een mix van een film en een theaterstuk door elkaar heen.
Want eigenlijk had je gewoon filmgeluidseffecten er doorheen.
Er is ook een stuk in het, dan is het heel erg stormachtig.
Dus dan voel je ook gewoon echt dat het stormt en je hoort onweergeluiden en alles.
En ze zit dan ook in een boot en die vallen, in die kafseist ook.
Dus en ze vallen dan ook echt in het water.
Want het is ook gewoon een stuk van het toneel, is gewoon letterlijk een zandstrand met water.
Dus die kwamen echt drijfnat, het strand opgekropen.
Ja, dat werd ook wel gezegd dat ze echt nat het strand op kwamen.
Dat vond ik heel erg mooi.
Het zijn eigenlijk allemaal kleine details en samen wordt het een heel mooi geheel.
Het zit heel goed gebalanceerd in elkaar.
En daarom moet je dus die audiodescriptie ook nog tussendoor zien te verwerken.
En dat is best lastig, want dat was ook een mooi voorbeeld misschien.
Maar er wordt bijvoorbeeld ook getelofoneerd in de musical.
En ik hoorde die en die pakten de telefoon op, meneer van zijn naam kwijt.
En daarna ging de telefoon pas over.
En daar ging, dus je dacht, hoor, dan zit die spoiler voor mij van wie de telefoon oppakt.
Maar ja, als je dat pas zei, nadat die de telefoon opgepakt had,
dan zat mijn audiodescriptie door de teksten heen te praten.
Van de acteur.
Dus sommige dingen moet je inderdaad van tevoren vertellen.
Anders misjeweerde de gewone audio van die musical.
Dat was eigenlijk wel zo goed in elkaar gezet.
Ja, dus allemaal heb je het wel heel goed kunnen volgen.
En mensen zeiden van dit is echt een musical die moet je zien.
Nu heb je hem gezien, zo mag ik het denk ik wel zeggen.
Zeg je ook van deze had je moeten zien?
Ja, dit is sowieso een mooi geschiedenisverhaal.
Wat er dus in Nederland zo ongeveer gebeurd is.
In de Tweede Wereldoorlog, en dat moet ik wel blijven verteld worden, vind ik.
En ik vind wel dat je het daardoor echt gezien moet hebben.
Ook ik ben niet echt een hele fan van de standaard musical.
Dit is bij elkaar toch wel heel anders.
En daarna lekker uit eten geweest.
Ja, dat kan daar ook.
Dat zit op hetzelfde trein in een hangkaard daarnaast.
Hebben ze een restaurant gemaakt.
En daar kun je dus na die tijd eten of voor die tijd.
Want na die tijd, de avond is er ook weer een voorstelling.
Dus je kan daar dineren na de...
...middagvoorstelling of voor de avondvoorstelling.
Vond ik lekker eten, dat schilder ook.
Nou, dat was pijn, dus echt wel...
...heb je uit kunnen leven?
Ja, ik heb me er heel erg vermaakt.
Het is, wat dan vervloog het om de tijd.
Dat is vaak wel een goed teken.
Dus ja, je hebt het gevoel van, oh, is het nu al voorbij?
En dat is dan, vind ik, altijd een goede graadmeter.
En je kan er voor indrukken uit.
En ja, dat is waar je een goed teken voor een geslaafd avond.
Nou, heel erg mooi. Dankjewel voor het hele mooie gesprek.
Graag gedaan.
Benieuwd naar de volgende.
Luister nu alvast verder.
Wordt vriend van verrie.fm en binge het hele seizoen.
Dit was Leef je uit.
Abonneer en geef ons sterren via je favoriete podcast app.
Deze podcast is geproduceerd door verrie.fm...
...en gepresenteerd door mij Marjolein van de Broek.
Wil je ons helpen, leef je uit te blijven maken?
Doe een donatie of word vriend van verrie.fm.